Một tiệm kính ở Sơn La bán gọng, bán tròng, cắt lắp theo đơn thì vẫn là cơ sở kinh doanh bình thường. Cũng tiệm đó, kê thêm cái máy đo khúc xạ và đo cho khách, thì thành cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và phải có giấy phép hoạt động. Từ 15/5/2026, khoảng cách giữa hai trạng thái đó có một cái giá ghi bằng số. Bài này nói về lằn ranh, về cái giá, và về phần việc mà người học nghề kính thuốc tại Sơn La thật sự được làm.
Thông tin nhanh
| Địa bàn áp dụng | Sơn La |
| Tên nghề trong thực tế | Kỹ thuật viên kính thuốc, làm tại cửa hàng kính và xưởng cắt lắp |
| Giấy nhận được sau khóa học | Chứng chỉ hoàn thành khóa đào tạo, do cơ sở đào tạo cấp |
| Có phải xin giấy phép hành nghề không | Không, với các vị trí tư vấn, cắt lắp, kiểm hàng và bảo hành |
| Phần việc được làm | Đọc đơn kính, đo thông số lắp, chọn gọng, mài và lắp tròng, kiểm tra thành phẩm, bảo hành |
| Phần việc bị chặn | Đo và kiểm tra tật khúc xạ, kết luận về tình trạng mắt của khách |
| Cửa hàng có đo mắt phải đáp ứng | Phòng đo mắt tối thiểu 10 mét vuông và có thiết bị đo kiểm, theo Điều 57 Nghị định 96/2023/NĐ-CP |
| Mức phạt nếu đo mà chưa có phép | 40 tới 50 triệu đồng với cá nhân, gấp đôi với tổ chức, theo điểm a khoản 6 Điều 39 Nghị định 90/2026/NĐ-CP |
| Muốn được đo mắt thì phải có gì | Bằng cao đẳng hoặc cử nhân kỹ thuật khúc xạ nhãn khoa, cộng 06 tháng thực hành |
| Tư vấn chương trình | Gọi 083.906.1718 để nhận lịch khai giảng kỳ gần nhất |
Một cặp kính đi qua tay ai trước khi tới mắt khách
Mô tả công việc trong tin tuyển dụng thường viết chung chung. Tách ra thì phần việc gồm mấy nhóm sau, tất cả đều nằm trong phần được phép làm.
Việc đầu tiên là đọc, không phải bán
Khách đưa đơn, và người đứng quầy phải đọc được nó: bên nào bao nhiêu độ, có loạn không, trục nằm ở đâu, có phần nhìn gần không. Đọc sai một dòng là cắt sai cả cặp kính. Đọc đúng thì tư vấn được loại tròng phù hợp với đơn đó. Cần nói rõ: đọc đơn là thực hiện chỉ định của người khám, hoàn toàn khác với việc tự mình xác định độ cho khách.
Đo trên khuôn mặt khác với đo mắt
Có một nhóm số đo mà người cắt lắp bắt buộc phải tự làm: khoảng cách hai đồng tử, chiều cao tâm tròng theo gọng, độ nghiêng mặt gọng. Chúng quyết định tâm quang học của tròng rơi đúng chỗ hay lệch. Nhóm số đo này phục vụ việc lắp ráp, nằm hoàn toàn trong phần việc của nghề, và không bị đụng tới lằn ranh pháp lý.
Khâu xưởng và khâu kiểm hàng
Phần kỹ thuật gồm định tâm, mài theo dáng gọng, lắp tròng, siết vít, cân chỉnh hai càng cho cân. Sau đó phải đưa cặp kính qua máy đo công suất tròng để đối chiếu với đơn. Một cửa hàng bỏ bước đối chiếu này thì mọi sai sót phía trên đều đi thẳng tới mắt khách.
Hai loại cửa hàng kính, và thứ phân chia chúng
Pháp luật không phân loại cửa hàng kính theo quy mô, theo doanh thu hay theo biển hiệu. Nó phân loại theo một câu hỏi duy nhất: cửa hàng đó có đo, kiểm tra tật khúc xạ hay không.
Hình thức tổ chức thứ 15 trong danh sách 16
Điều 39 Nghị định 96/2023/NĐ-CP liệt kê 16 hình thức tổ chức của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. Khoản 15 gọi đúng tên một hình thức: cơ sở kính thuốc có thực hiện việc đo, kiểm tra tật khúc xạ. Nghĩa là khi cửa hàng đo mắt cho khách, nó đứng cùng danh sách với bệnh viện, phòng khám và trạm y tế, và phải xin giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh.
Điều 57 quy định những gì
Một cơ sở kính thuốc muốn được cấp phép cho phần đo, kiểm tra tật khúc xạ phải có phòng đo mắt tối thiểu 10 mét vuông, có thiết bị đo kiểm và chẩn đoán tật khúc xạ, và có người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật thuộc một trong hai chức danh: bác sỹ chuyên khoa mắt, hoặc kỹ thuật y với phạm vi hành nghề khúc xạ nhãn khoa. Đó là toàn bộ nội dung Điều 57 Nghị định 96/2023/NĐ-CP.
Nếu chỉ giữ lại một bảng trong bài này thì nên giữ bảng dưới đây.
| Hạng mục | Cửa hàng không đo mắt | Cơ sở kính thuốc có đo mắt |
|---|---|---|
| Có đo, kiểm tra tật khúc xạ | Không | Có |
| Hình thức tổ chức theo Điều 39 Nghị định 96/2023/NĐ-CP | Không thuộc danh sách | Khoản 15, cơ sở kính thuốc có đo, kiểm tra tật khúc xạ |
| Giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh | Không phải xin | Bắt buộc |
| Người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật | Không đặt ra | Bác sỹ chuyên khoa mắt hoặc kỹ thuật y phạm vi khúc xạ nhãn khoa |
| Người trực tiếp đo | Không có hoạt động này | Phải có giấy phép hành nghề |
| Vị trí dành cho người học chứng chỉ kỹ thuật viên kính thuốc | Tư vấn, cắt lắp, kiểm hàng, bảo hành | Vẫn là các vị trí đó, trừ phần đo |
Cái giá của việc đo mắt khi chưa có phép, tính từ 15/5/2026
Từ 15/5/2026, Nghị định 90/2026/NĐ-CP ngày 30/3/2026 thay thế Nghị định 117/2020/NĐ-CP trong việc xử phạt vi phạm hành chính lĩnh vực y tế. Đây là văn bản mà phần lớn trang tuyển sinh ngành kính mắt chưa cập nhật, nên các con số họ dẫn đã là số cũ.
Con số đầu tiên cần nhớ là 40 tới 50 triệu đồng
Cung cấp dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh mà không có giấy phép hoạt động bị phạt từ 40 tới 50 triệu đồng theo điểm a khoản 6 Điều 39 Nghị định 90/2026/NĐ-CP, kèm theo đình chỉ hoạt động của cơ sở từ 12 tới 24 tháng. Cùng điều luật đó cũng phạt mức tương đương với hành vi cung cấp dịch vụ vượt quá phạm vi hoạt động chuyên môn được cho phép.
Cùng một hành vi, hai mức tiền khác nhau
Mọi con số trong phần này là mức dành cho cá nhân. Theo khoản 5 Điều 4 Nghị định 90/2026/NĐ-CP, tổ chức vi phạm cùng hành vi chịu mức gấp đôi. Khoản 4 cùng điều đặt trần cho lĩnh vực khám bệnh, chữa bệnh ở 100 triệu đồng với cá nhân và 200 triệu đồng với tổ chức. Chi tiết này giải thích vì sao các quyết định xử phạt đăng trên báo hay có con số lớn hơn mức ghi trong nghị định.
Hai người cùng chịu, cơ sở và người làm
Cơ sở bị phạt theo Điều 39, còn người trực tiếp thực hiện bị phạt theo Điều 38. Điểm a khoản 7 Điều 38 Nghị định 90/2026/NĐ-CP quy định phạt 30 tới 40 triệu đồng với hành vi khám bệnh, chữa bệnh khi chưa được cấp giấy phép hành nghề. Vì vậy câu chủ bảo làm thì làm không giúp được gì cho người ngồi trước máy.
Bảng dưới gom các mức đang áp dụng, cột cuối là mức với tổ chức sau khi nhân đôi.
| Hành vi | Căn cứ trong Nghị định 90/2026/NĐ-CP | Mức với cá nhân | Mức với tổ chức |
|---|---|---|---|
| Cung cấp dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh khi không có giấy phép hoạt động | Điểm a khoản 6 Điều 39 | 40 tới 50 triệu đồng | 80 tới 100 triệu đồng |
| Cung cấp dịch vụ vượt quá phạm vi hoạt động chuyên môn cho phép | Điểm b khoản 6 Điều 39 | 40 tới 50 triệu đồng | 80 tới 100 triệu đồng |
| Khám bệnh, chữa bệnh khi chưa được cấp giấy phép hành nghề | Điểm a khoản 7 Điều 38 | 30 tới 40 triệu đồng | Điều luật này chỉ đặt ra với cá nhân |
| Cho thuê, cho mượn giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh | Khoản 5 Điều 39 | 30 tới 40 triệu đồng | 60 tới 80 triệu đồng |
| Thay người chịu trách nhiệm chuyên môn mà không gửi lại danh sách đăng ký hành nghề | Điểm a khoản 2 Điều 39 | 3 tới 5 triệu đồng | 6 tới 10 triệu đồng |
| Hoạt động không có biển hiệu hoặc biển hiệu thiếu thông tin cơ bản | Điểm a khoản 1 Điều 39 | 1 tới 3 triệu đồng | 2 tới 6 triệu đồng |
Chuyện đứng tên và chuyện đăng ký hành nghề
Trong ba điều kiện của Điều 57, hai điều kiện đầu mua được bằng tiền. Điều kiện thứ ba thì không, và đó là lý do nhiều cửa hàng chọn cách làm tắt.
Chỉ hai chức danh được đứng tên
Khoản 3 Điều 57 Nghị định 96/2023/NĐ-CP nêu đúng hai lựa chọn: bác sỹ chuyên khoa mắt, hoặc kỹ thuật y với phạm vi hành nghề khúc xạ nhãn khoa. Không có cửa nào cho người chỉ có chứng chỉ một khóa đào tạo ngắn hạn, dù khóa đó tên là gì. Đây là quy định về chức danh chuyên môn, không phải quy định về kinh nghiệm hay thâm niên.
Nguồn người của phạm vi khúc xạ nhãn khoa rất hẹp
Điểm g khoản 5 Điều 8 Nghị định 96/2023/NĐ-CP chỉ liệt kê hai văn bằng cho phạm vi hành nghề khúc xạ nhãn khoa: cao đẳng kỹ thuật khúc xạ nhãn khoa và cử nhân kỹ thuật khúc xạ nhãn khoa. Trong năm phạm vi hành nghề của chức danh kỹ thuật y, đây là phạm vi duy nhất không có mức trung cấp. Ở miền Bắc, đào tạo bậc đại học ngành này gần như chỉ có Trường Đại học Y Hà Nội, chỉ tiêu mỗi khóa vài chục người.
Một người, một chỗ đứng tên
Khoản 4 Điều 27 Nghị định 96/2023/NĐ-CP quy định: người đang làm người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật của một cơ sở khám bệnh, chữa bệnh không phải hình thức bệnh viện thì chỉ được đăng ký thêm với tư cách người hành nghề tại một cơ sở khác, ngoài thời gian đã đăng ký. Nguyên tắc nền là Điều 36 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 15/2023/QH15: được đăng ký nhiều nơi nhưng không được trùng giờ. Ý định lấy một cái tên phủ cho chuỗi cửa hàng vì vậy không thực hiện được.
Đọc địa bàn Sơn La trước khi chọn nơi học và nơi làm
Cao nguyên nông nghiệp với diện tích cây ăn quả rộng, dân cư trải trên địa bàn núi. Khách chủ yếu là người làm vườn, làm nương và lái xe nông sản, nhóm cần tròng chống trầy, gọng chắc và khả năng chống chói khi làm việc dưới nắng. Mật độ cửa hàng thưa, nhiều xã cách trung tâm hàng chục cây số, nên người bán phải làm chắc từ lần đầu và phải dặn kỹ cách bảo quản.
Kính cho người làm việc ngoài nắng cả ngày
Khách làm vườn, làm nương và lái xe nông sản cần gọng bám chắc khi cúi người, tròng chịu được xước do bụi và mồ hôi, và khả năng giảm chói khi làm dưới nắng gắt. Tư vấn nhóm này không nên bắt đầu bằng kiểu dáng mà nên bắt đầu bằng câu hỏi một ngày của họ diễn ra ở đâu. Trả lời đúng câu đó thì chọn vật liệu tròng và loại gọng gần như tự khắc có đáp án.
Vì sao địa bàn này đáng nói riêng
Vùng cây ăn quả lớn nhất miền Bắc, nơi phần đông khách làm việc ngoài trời cả ngày và cần kính chịu được nắng, bụi và va đập. Đó là chi tiết nên cân nhắc khi chọn nơi học và nơi xin việc.
Học gì, và tấm giấy nhận được có giá trị tới đâu
Phần này nói thẳng cả hai chiều: khóa học cho bạn cái gì, và không cho bạn cái gì.
Học nghề này là học trên máy
Kiến thức lý thuyết của nghề kính thuốc không nhiều: các loại tật khúc xạ ở mức đủ để hiểu đơn, các loại tròng và vật liệu, nguyên lý định tâm quang học. Phần còn lại là kỹ năng tay: đo đúng, định tâm đúng, mài đúng, lắp cân, kiểm lại bằng máy đo công suất tròng. Vì vậy chỗ học tốt là chỗ có máy cho học viên làm hỏng vài lần rồi làm lại.
Tấm chứng chỉ này không phải giấy phép hành nghề
Giấy nhận được sau khóa học là giấy chứng nhận hoàn thành một chương trình đào tạo, do cơ sở đào tạo cấp. Giấy phép hành nghề khám bệnh, chữa bệnh thì do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp cho từng chức danh chuyên môn, theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh 15/2023/QH15. Hai loại giấy khác nhau về nơi cấp, về điều kiện và về thứ chúng cho phép làm. Không có khóa ngắn hạn nào biến loại thứ nhất thành loại thứ hai.
Từ chỗ cắt lắp tới chỗ được phép đo
Đường duy nhất đi qua văn bằng
Muốn được đo và kiểm tra tật khúc xạ một cách hợp lệ thì phải trở thành người hành nghề với phạm vi khúc xạ nhãn khoa. Điểm g khoản 5 Điều 8 Nghị định 96/2023/NĐ-CP đòi bằng cao đẳng hoặc cử nhân kỹ thuật khúc xạ nhãn khoa. Sau đó là thời gian thực hành, rồi mới tới hồ sơ xin cấp giấy phép hành nghề. Không có lối tắt nào ngắn hơn.
Một chi tiết có lợi cho người đang làm trong cửa hàng
Người đang làm ở cửa hàng kính và có ý định đi tiếp nên biết: điểm d khoản 5 Điều 5 Nghị định 96/2023/NĐ-CP xếp cơ sở kính thuốc có đo, kiểm tra tật khúc xạ vào danh sách nơi thực hành hợp lệ cho phạm vi khúc xạ nhãn khoa. Thời gian thực hành là 06 tháng theo khoản 3 Điều 3, gồm 05 tháng chuyên môn và 01 tháng hồi sức cấp cứu.
Toàn bộ phần điều kiện văn bằng, thời gian thực hành và các mốc thời gian của chức danh kỹ thuật y được viết chi tiết ở bài Chứng chỉ Kỹ thuật viên khúc xạ: toàn cảnh quy định.
Những câu hay được hỏi
Hồ sơ của cơ sở kính thuốc ở Sơn La nộp cho cơ quan nào
Nộp cho cơ quan chuyên môn về y tế thuộc Ủy ban nhân dân Sơn La. Đây là đầu mối cấp giấy phép hoạt động cho cơ sở kính thuốc có thực hiện việc đo, kiểm tra tật khúc xạ trên địa bàn.
Nghị định nào đang điều chỉnh việc xử phạt trong lĩnh vực này
Nghị định 90/2026/NĐ-CP ngày 30/3/2026, hiệu lực từ 15/5/2026, thay thế Nghị định 117/2020/NĐ-CP. Các bài viết còn dẫn nghị định năm 2020 là đang dẫn văn bản đã hết hiệu lực.
Cho mượn giấy phép hành nghề để đứng tên thì sao
Cả người cho mượn và người mượn đều bị phạt 30 tới 40 triệu đồng theo điểm d và điểm đ khoản 7 Điều 38 Nghị định 90/2026/NĐ-CP, kèm tước quyền sử dụng giấy phép hành nghề từ 22 tới 24 tháng.
Người chưa biết gì về nghề có học được không
Học được, vì chương trình đi từ cách đọc đơn kính và nhận biết vật liệu tròng. Điều kiện thực tế là chịu được công việc tỉ mỉ và có chỗ thực hành đủ nhiều. Gọi 083.906.1718 để hỏi chi tiết đầu vào của kỳ gần nhất.
Làm nghề này lâu dài thì đi tiếp thế nào
Hai hướng thường gặp: đi sâu vào kỹ thuật để phụ trách xưởng cắt lắp, hoặc đi học tiếp lên bậc cao đẳng hay cử nhân kỹ thuật khúc xạ nhãn khoa để có giấy phép hành nghề và làm được phần đo. Hướng thứ hai dài hơn nhưng mở ra vị trí đứng tên chuyên môn.
Cửa hàng nhập gọng và tròng kính trôi nổi thì rủi ro nằm ở đâu
Rủi ro rơi vào cả khách và cửa hàng. Tròng không rõ nguồn gốc có thể lệch tâm, sai công suất so với thông số ghi trên vỏ, hoặc lớp phủ bong sớm. Cách phòng đơn giản nhất là đo lại công suất tròng thành phẩm bằng máy trước khi giao cho khách.
Chốt lại
Nghề kính thuốc có việc làm thật và có chỗ đứng thật, miễn là người làm biết rõ mình dừng ở đâu. Phần cắt lắp, tư vấn, kiểm hàng và bảo hành là phần được làm. Phần đo và kiểm tra tật khúc xạ thuộc về người có giấy phép hành nghề, tại cơ sở có giấy phép hoạt động. Gọi 083.906.1718 để nghe lịch khai giảng và cấu trúc chương trình của kỳ gần nhất.
Biên soạn bởi bộ phận tuyển sinh CITC, các trích dẫn đối chiếu với văn bản gốc. Bài cung cấp thông tin tuyển sinh cho người quan tâm nghề kính thuốc tại Sơn La, không thay thế tư vấn pháp lý cho từng trường hợp.
Nguồn tham khảo: Luật Khám bệnh, chữa bệnh 15/2023/QH15 ngày 09/01/2023, Điều 19, Điều 26 và Điều 36; Nghị định 96/2023/NĐ-CP ngày 30/12/2023, khoản 3 Điều 3, điểm g khoản 5 Điều 8, khoản 15 Điều 39, Điều 40, Điều 57, Điều 27 và khoản 3 Điều 147; Nghị định 90/2026/NĐ-CP ngày 30/3/2026, hiệu lực 15/5/2026, Điều 4, Điều 38 và Điều 39; Nghị quyết 202/2025/QH15. Cập nhật 08/2026.
Bài liên quan: Chứng chỉ Kỹ thuật viên kính thuốc tại Điện Biên · Chứng chỉ Kỹ thuật viên kính thuốc tại Lai Châu · Chứng chỉ Kỹ thuật viên khúc xạ: toàn cảnh quy định · Các chứng chỉ đang tuyển sinh
