Chủ tiệm kính ở Điện Biên hay hỏi một câu rất thực tế: đặt máy đo trong cửa hàng có sao không. Câu trả lời nằm ở khoản 15 Điều 39 Nghị định 96/2023/NĐ-CP và ở Điều 39 Nghị định 90/2026/NĐ-CP, một bên nói cửa hàng đó thuộc loại nào, một bên nói làm sai thì mất bao nhiêu. Bài này ghép hai phần lại, dành cho người đang học nghề lẫn người đang cân nhắc mở cửa hàng tại Điện Biên.
Thông tin nhanh
| Địa bàn áp dụng | Điện Biên |
| Tên nghề trong thực tế | Kỹ thuật viên kính thuốc, làm tại cửa hàng kính và xưởng cắt lắp |
| Có phải xin giấy phép hành nghề không | Không, với các vị trí tư vấn, cắt lắp, kiểm hàng và bảo hành |
| Phần việc được làm | Đọc đơn kính, đo thông số lắp, chọn gọng, mài và lắp tròng, kiểm tra thành phẩm, bảo hành |
| Phần việc bị chặn | Đo và kiểm tra tật khúc xạ, kết luận về tình trạng mắt của khách |
| Cửa hàng có đo mắt phải đáp ứng | Phòng đo mắt tối thiểu 10 mét vuông và có thiết bị đo kiểm, theo Điều 57 Nghị định 96/2023/NĐ-CP |
| Ai được đứng tên chuyên môn | Bác sỹ chuyên khoa mắt hoặc kỹ thuật y phạm vi khúc xạ nhãn khoa |
| Mức phạt nếu đo mà chưa có phép | 40 tới 50 triệu đồng với cá nhân, gấp đôi với tổ chức, theo điểm a khoản 6 Điều 39 Nghị định 90/2026/NĐ-CP |
| Văn bản đang điều chỉnh | Nghị định 96/2023/NĐ-CP và Nghị định 90/2026/NĐ-CP, hiệu lực 15/5/2026 |
| Tư vấn chương trình | Gọi 083.906.1718 để nhận lịch khai giảng kỳ gần nhất |
Phần việc thật sự của kỹ thuật viên kính thuốc
Bốn việc dưới đây chiếm gần hết thời gian của một người làm nghề kính thuốc, và không việc nào trong số đó đòi giấy phép hành nghề.
Hiểu đơn kính trước khi chạm vào máy
Mỗi dòng trên đơn kính là một chỉ định: độ cầu, độ loạn, trục loạn, số cộng cho khoảng nhìn gần. Người làm nghề đọc được các dòng đó sẽ chọn đúng vật liệu tròng, đúng chiết suất, và biết khi nào cần gọi lại hỏi khách vì đơn ghi thiếu. Việc này dừng ở chỗ thực hiện đúng chỉ định đã có, không phải chỗ đưa ra chỉ định mới.
Mài, lắp và kiểm tra thành phẩm
Định tâm tròng, cài chương trình cho máy mài, mài theo hình dáng gọng, lắp vào và siết vừa tay. Xong thì kiểm lại bằng máy đo công suất tròng để chắc chắn cặp kính ra đúng đơn. Bước kiểm cuối cùng này hay bị bỏ khi cửa hàng đông khách, và nó chính là chỗ phân biệt thợ làm cẩn thận với thợ làm cho xong.
Bàn giao và bảo hành, phần bị đánh giá thấp nhất
Giao kính không phải là đưa hộp rồi thu tiền. Phải đeo thử cho khách, chỉnh càng và đệm mũi cho vừa, dặn cách làm quen trong vài ngày đầu, dặn cách vệ sinh tròng. Về sau, khách quay lại chỉnh gọng vênh hay thay ốc là chuyện thường. Cửa hàng làm tốt phần này giữ được khách lâu hơn nhiều so với cửa hàng chỉ mạnh về giá.
Khi nào một tiệm kính trở thành cơ sở khám bệnh, chữa bệnh
Có một câu hỏi tách toàn bộ ngành kính mắt làm hai nửa, và câu hỏi đó không dính gì tới chuyện cửa hàng lớn hay nhỏ.
Một khoản luật, hai số phận cho cùng một cửa hàng
Khoản 15 Điều 39 Nghị định 96/2023/NĐ-CP đặt tên cho hình thức tổ chức này là cơ sở kính thuốc có thực hiện việc đo, kiểm tra tật khúc xạ. Cửa hàng chỉ bán và cắt lắp theo đơn nằm ngoài phạm vi đó, chịu pháp luật về kinh doanh như mọi cửa hàng khác. Cửa hàng có đo thì bước vào hệ thống quản lý của ngành y tế, với đầy đủ điều kiện kèm theo.
Không thu tiền không có nghĩa là không thuộc phạm vi điều chỉnh
Cách hiểu phổ biến nhất và cũng sai nhiều nhất là đo miễn phí thì không sao. Khoản 15 Điều 39 Nghị định 96/2023/NĐ-CP mô tả hành vi, không mô tả giá. Cửa hàng đo cho khách rồi bán kính, tiền nằm ở cặp kính, thì hành vi đo vẫn đã diễn ra và vẫn thuộc phạm vi phải cấp phép.
Nếu chỉ giữ lại một bảng trong bài này thì nên giữ bảng dưới đây.
| Hạng mục | Cửa hàng không đo mắt | Cơ sở kính thuốc có đo mắt |
|---|---|---|
| Có đo, kiểm tra tật khúc xạ | Không | Có |
| Hình thức tổ chức theo Điều 39 Nghị định 96/2023/NĐ-CP | Không thuộc danh sách | Khoản 15, cơ sở kính thuốc có đo, kiểm tra tật khúc xạ |
| Giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh | Không phải xin | Bắt buộc |
| Phòng đo mắt | Không đặt ra | Tối thiểu 10 mét vuông, theo Điều 57 |
| Người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật | Không đặt ra | Bác sỹ chuyên khoa mắt hoặc kỹ thuật y phạm vi khúc xạ nhãn khoa |
| Người trực tiếp đo | Không có hoạt động này | Phải có giấy phép hành nghề |
Bước qua lằn ranh thì mất bao nhiêu
Phần này dẫn Nghị định 90/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ 15/5/2026 và thay cho Nghị định 117/2020/NĐ-CP. Người học nghề cần biết các con số này không phải để sợ, mà để nhận ra khi nào chủ cửa hàng đang đẩy rủi ro pháp lý xuống cho nhân viên.
Đo mà chưa có giấy phép hoạt động: 40 tới 50 triệu đồng
Điểm a khoản 6 Điều 39 Nghị định 90/2026/NĐ-CP phạt tiền từ 40 tới 50 triệu đồng với hành vi cung cấp dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh mà không có giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh. Cùng khoản đó còn có hình thức đình chỉ hoạt động của cơ sở từ 12 tới 24 tháng. Với một cửa hàng kính, hai mươi bốn tháng đóng cửa thường là dấu chấm hết.
Đọc con số phạt cho đúng
Người đọc nghị định hay thắc mắc vì sao báo đưa tin phạt 90 triệu đồng trong khi điều luật ghi 40 tới 50 triệu đồng. Lý do nằm ở khoản 5 Điều 4 Nghị định 90/2026/NĐ-CP: mức ghi trong Chương II là mức với cá nhân, tổ chức thì gấp đôi. Cửa hàng đăng ký dưới hình thức doanh nghiệp vì vậy chịu khung tiền cao gấp hai lần một cá nhân làm cùng việc.
Hai người cùng chịu, cơ sở và người làm
Cơ sở bị phạt theo Điều 39, còn người trực tiếp thực hiện bị phạt theo Điều 38. Điểm a khoản 7 Điều 38 Nghị định 90/2026/NĐ-CP quy định phạt 30 tới 40 triệu đồng với hành vi khám bệnh, chữa bệnh khi chưa được cấp giấy phép hành nghề. Vì vậy câu chủ bảo làm thì làm không giúp được gì cho người ngồi trước máy.
Bảng dưới gom các mức đang áp dụng, cột cuối là mức với tổ chức sau khi nhân đôi.
| Hành vi | Căn cứ trong Nghị định 90/2026/NĐ-CP | Mức với cá nhân | Mức với tổ chức |
|---|---|---|---|
| Cung cấp dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh khi không có giấy phép hoạt động | Điểm a khoản 6 Điều 39 | 40 tới 50 triệu đồng | 80 tới 100 triệu đồng |
| Cung cấp dịch vụ vượt quá phạm vi hoạt động chuyên môn cho phép | Điểm b khoản 6 Điều 39 | 40 tới 50 triệu đồng | 80 tới 100 triệu đồng |
| Khám bệnh, chữa bệnh khi chưa được cấp giấy phép hành nghề | Điểm a khoản 7 Điều 38 | 30 tới 40 triệu đồng | Điều luật này chỉ đặt ra với cá nhân |
| Sử dụng người hành nghề không có giấy phép hành nghề | Điểm a khoản 4 Điều 39 | 20 tới 30 triệu đồng | 40 tới 60 triệu đồng |
| Thay người chịu trách nhiệm chuyên môn mà không gửi lại danh sách đăng ký hành nghề | Điểm a khoản 2 Điều 39 | 3 tới 5 triệu đồng | 6 tới 10 triệu đồng |
| Hoạt động không có biển hiệu hoặc biển hiệu thiếu thông tin cơ bản | Điểm a khoản 1 Điều 39 | 1 tới 3 triệu đồng | 2 tới 6 triệu đồng |
Chuyện đứng tên và chuyện đăng ký hành nghề
Trong ba điều kiện của Điều 57, hai điều kiện đầu mua được bằng tiền. Điều kiện thứ ba thì không, và đó là lý do nhiều cửa hàng chọn cách làm tắt.
Tay nghề và tư cách pháp lý là hai chuyện
Điều 57 Nghị định 96/2023/NĐ-CP không hỏi người đứng tên đã làm nghề bao lâu. Nó hỏi người đó thuộc chức danh nào, và chỉ chấp nhận hai chức danh: bác sỹ chuyên khoa mắt, hoặc kỹ thuật y với phạm vi hành nghề khúc xạ nhãn khoa. Kinh nghiệm mài lắp, dù dày tới đâu, không chuyển hóa thành tư cách đó.
Mượn tên là chuyện có giá
Cách làm tắt phổ biến là nhờ một người đủ tư cách cho mượn giấy tờ để đứng tên, còn công việc thực tế do người khác làm. Điểm d và điểm đ khoản 7 Điều 38 Nghị định 90/2026/NĐ-CP phạt 30 tới 40 triệu đồng với cả người đi mượn lẫn người cho mượn giấy phép hành nghề, kèm tước quyền sử dụng giấy phép từ 22 tới 24 tháng. Với cơ sở, khoản 5 Điều 39 phạt 30 tới 40 triệu đồng cho hành vi thuê hoặc cho thuê giấy phép hoạt động, kèm tước giấy phép 12 tới 24 tháng và buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp.
Một người, một chỗ đứng tên
Khoản 4 Điều 27 Nghị định 96/2023/NĐ-CP quy định: người đang làm người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật của một cơ sở khám bệnh, chữa bệnh không phải hình thức bệnh viện thì chỉ được đăng ký thêm với tư cách người hành nghề tại một cơ sở khác, ngoài thời gian đã đăng ký. Nguyên tắc nền là Điều 36 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 15/2023/QH15: được đăng ký nhiều nơi nhưng không được trùng giờ. Ý định lấy một cái tên phủ cho chuỗi cửa hàng vì vậy không thực hiện được.
Đọc địa bàn Điện Biên trước khi chọn nơi học và nơi làm
Địa bàn rộng, dân cư phân tán, nhiều xã cách trung tâm rất xa. Khách thường không quen với việc phải quay lại chỉnh kính sau vài ngày, và không phải ai cũng đọc trôi các thông số ghi trên đơn. Người làm nghề ở đây giỏi là người biết diễn đạt lại cho dễ hiểu, dặn được cách đeo và cách giữ kính, đồng thời làm đủ các bước đo ngay trong lần khách tới duy nhất.
Nói lại cho dễ hiểu là một phần của tay nghề
Không phải khách nào cũng quen với các con số trên đơn kính, và không phải ai cũng thuận tiếng phổ thông khi nghe giải thích chuyên môn. Người làm nghề giỏi ở đây là người diễn đạt lại bằng lời thật gọn: kính này để nhìn xa, cái này để đọc, đeo mấy ngày đầu hơi lạ là bình thường, thấy nhức kéo dài thì quay lại. Cách nói đó giữ khách hiệu quả hơn mọi lời quảng cáo.
Vì sao địa bàn này đáng nói riêng
Tỉnh miền núi có tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số rất cao, nên phần giải thích cho khách quan trọng ngang phần tay nghề. Đó là chi tiết nên cân nhắc khi chọn nơi học và nơi xin việc.
Nội dung khóa học và giới hạn của tấm chứng chỉ
Phần này nói thẳng cả hai chiều: khóa học cho bạn cái gì, và không cho bạn cái gì.
Học nghề này là học trên máy
Kiến thức lý thuyết của nghề kính thuốc không nhiều: các loại tật khúc xạ ở mức đủ để hiểu đơn, các loại tròng và vật liệu, nguyên lý định tâm quang học. Phần còn lại là kỹ năng tay: đo đúng, định tâm đúng, mài đúng, lắp cân, kiểm lại bằng máy đo công suất tròng. Vì vậy chỗ học tốt là chỗ có máy cho học viên làm hỏng vài lần rồi làm lại.
Ranh giới của tấm giấy
Chứng chỉ kết thúc khóa học chứng minh bạn đã học và đạt yêu cầu của chương trình đó. Nó đủ để xin việc ở vị trí tư vấn, cắt lắp, kiểm hàng và bảo hành. Nó không cho phép đo và kiểm tra tật khúc xạ, vì việc đó thuộc phạm vi hành nghề của chức danh chuyên môn và cần giấy phép hành nghề do cơ quan nhà nước cấp. Nơi nào quảng cáo học xong được đo mắt cho khách là đang nói sai luật hiện hành.
Từ chỗ cắt lắp tới chỗ được phép đo
Vì sao đường này dài
Phạm vi hành nghề khúc xạ nhãn khoa không nhận bằng trung cấp, nên điểm xuất phát thấp nhất đã là bậc cao đẳng. Cộng thêm thời gian thực hành bắt buộc với chức danh kỹ thuật y và thủ tục cấp giấy phép hành nghề, tổng thời gian tính bằng vài năm. Biết trước điều đó giúp người học không mua nhầm kỳ vọng khi đăng ký một khóa ngắn hạn.
Sáu tháng thực hành, và thực hành ở đâu
Với chức danh kỹ thuật y, khoản 3 Điều 3 Nghị định 96/2023/NĐ-CP ấn định 06 tháng thực hành gồm 05 tháng chuyên môn và 01 tháng hồi sức cấp cứu. Riêng phạm vi khúc xạ nhãn khoa, điểm d khoản 5 Điều 5 chấp nhận cả cơ sở kính thuốc có đo, kiểm tra tật khúc xạ làm nơi thực hành. Đây là điểm khác biệt so với các phạm vi khác của cùng chức danh.
Toàn bộ phần điều kiện văn bằng, thời gian thực hành và các mốc thời gian của chức danh kỹ thuật y được viết chi tiết ở bài Chứng chỉ Kỹ thuật viên khúc xạ: toàn cảnh quy định.
Hỏi và đáp
Hồ sơ của cơ sở kính thuốc ở Điện Biên nộp cho cơ quan nào
Nộp cho cơ quan chuyên môn về y tế thuộc Ủy ban nhân dân Điện Biên. Đây là đầu mối cấp giấy phép hoạt động cho cơ sở kính thuốc có thực hiện việc đo, kiểm tra tật khúc xạ trên địa bàn.
Sau khóa học thì xin được việc ở vị trí nào
Các vị trí phổ biến là nhân viên tư vấn bán hàng, thợ cắt lắp tại xưởng, nhân viên kiểm hàng và nhân viên hậu mãi. Tất cả đều nằm trong phần việc mà một cửa hàng kính được làm mà không cần giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh.
Đo mắt khi chưa có giấy phép hoạt động thì bị phạt bao nhiêu
Từ 40 tới 50 triệu đồng với cá nhân theo điểm a khoản 6 Điều 39 Nghị định 90/2026/NĐ-CP, gấp đôi nếu người vi phạm là tổ chức, kèm đình chỉ hoạt động của cơ sở từ 12 tới 24 tháng.
Người mới vào nghề nên chọn chuỗi lớn hay tiệm gia đình
Tiệm gia đình cho học viên chạm vào mọi khâu nên tay nghề lên nhanh hơn, còn chuỗi lớn có quy trình rõ và đường thăng tiến rõ. Chọn nơi bắt đầu chính là chọn kiểu tay nghề mình sẽ có sau vài năm.
Chứng chỉ khóa học có cho phép thực hiện đo khúc xạ không
Không cho phép. Hành vi đo, kiểm tra tật khúc xạ chỉ được thực hiện tại cơ sở đã có giấy phép hoạt động và bởi người đã có giấy phép hành nghề. Người thực hiện khi chưa có giấy phép hành nghề bị phạt 30 tới 40 triệu đồng theo điểm a khoản 7 Điều 38 Nghị định 90/2026/NĐ-CP.
Ai được đứng tên chuyên môn của cơ sở kính thuốc có đo mắt
Chỉ hai chức danh, theo khoản 3 Điều 57 Nghị định 96/2023/NĐ-CP: bác sỹ chuyên khoa mắt, hoặc kỹ thuật y với phạm vi hành nghề khúc xạ nhãn khoa. Người có chứng chỉ khóa đào tạo ngắn hạn không thuộc nhóm này.
Tóm lại phần cần nhớ
Một tấm chứng chỉ khóa học đủ để bước vào nghề ở các vị trí trong cửa hàng, và không đủ để bước qua phần đo khúc xạ. Ai muốn qua phần đó thì đi đường văn bằng, chấp nhận thời gian dài hơn nhưng có chỗ đứng vững hơn. Gọi 083.906.1718 để nghe lịch khai giảng và cấu trúc chương trình của kỳ gần nhất.
Biên soạn bởi bộ phận tuyển sinh CITC, các trích dẫn đối chiếu với văn bản gốc. Bài cung cấp thông tin tuyển sinh cho người quan tâm nghề kính thuốc tại Điện Biên, không thay thế tư vấn pháp lý cho từng trường hợp.
Nguồn tham khảo: Luật Khám bệnh, chữa bệnh 15/2023/QH15 ngày 09/01/2023, Điều 19, Điều 26 và Điều 36; Nghị định 96/2023/NĐ-CP ngày 30/12/2023, khoản 3 Điều 3, điểm g khoản 5 Điều 8, khoản 15 Điều 39, Điều 40, Điều 57, Điều 27 và khoản 3 Điều 147; Nghị định 90/2026/NĐ-CP ngày 30/3/2026, hiệu lực 15/5/2026, Điều 4, Điều 38 và Điều 39; Nghị quyết 202/2025/QH15. Cập nhật 08/2026.
Bài liên quan: Chứng chỉ Kỹ thuật viên kính thuốc tại Lai Châu · Chứng chỉ Kỹ thuật viên kính thuốc tại Sơn La · Chứng chỉ Kỹ thuật viên khúc xạ: toàn cảnh quy định · Các chứng chỉ đang tuyển sinh
