Một tiệm kính ở Tuyên Quang bán gọng, bán tròng, cắt lắp theo đơn thì vẫn là cơ sở kinh doanh bình thường. Cũng tiệm đó, kê thêm cái máy đo khúc xạ và đo cho khách, thì thành cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và phải có giấy phép hoạt động. Từ 15/5/2026, khoảng cách giữa hai trạng thái đó có một cái giá ghi bằng số. Bài này nói về lằn ranh, về cái giá, và về phần việc mà người học nghề kính thuốc tại Tuyên Quang thật sự được làm.
Thông tin nhanh
| Địa bàn áp dụng | Tuyên Quang, gồm Hà Giang cũ, từ 01/7/2025 |
| Tên nghề trong thực tế | Kỹ thuật viên kính thuốc, làm tại cửa hàng kính và xưởng cắt lắp |
| Có phải xin giấy phép hành nghề không | Không, với các vị trí tư vấn, cắt lắp, kiểm hàng và bảo hành |
| Phần việc được làm | Đọc đơn kính, đo thông số lắp, chọn gọng, mài và lắp tròng, kiểm tra thành phẩm, bảo hành |
| Phần việc bị chặn | Đo và kiểm tra tật khúc xạ, kết luận về tình trạng mắt của khách |
| Cửa hàng có đo mắt phải đáp ứng | Phòng đo mắt tối thiểu 10 mét vuông và có thiết bị đo kiểm, theo Điều 57 Nghị định 96/2023/NĐ-CP |
| Ai được đứng tên chuyên môn | Bác sỹ chuyên khoa mắt hoặc kỹ thuật y phạm vi khúc xạ nhãn khoa |
| Mức phạt nếu đo mà chưa có phép | 40 tới 50 triệu đồng với cá nhân, gấp đôi với tổ chức, theo điểm a khoản 6 Điều 39 Nghị định 90/2026/NĐ-CP |
| Văn bản đang điều chỉnh | Nghị định 96/2023/NĐ-CP và Nghị định 90/2026/NĐ-CP, hiệu lực 15/5/2026 |
| Tư vấn chương trình | Gọi 083.906.1718 để nhận lịch khai giảng kỳ gần nhất |
Người đứng quầy kính làm những việc gì
Nếu bỏ qua phần đo khúc xạ, thứ mà cửa hàng chỉ được làm khi có giấy phép hoạt động, thì công việc còn lại chia thành mấy nhóm rõ rệt.
Đo trên khuôn mặt khác với đo mắt
Có một nhóm số đo mà người cắt lắp bắt buộc phải tự làm: khoảng cách hai đồng tử, chiều cao tâm tròng theo gọng, độ nghiêng mặt gọng. Chúng quyết định tâm quang học của tròng rơi đúng chỗ hay lệch. Nhóm số đo này phục vụ việc lắp ráp, nằm hoàn toàn trong phần việc của nghề, và không bị đụng tới lằn ranh pháp lý.
Khâu xưởng và khâu kiểm hàng
Phần kỹ thuật gồm định tâm, mài theo dáng gọng, lắp tròng, siết vít, cân chỉnh hai càng cho cân. Sau đó phải đưa cặp kính qua máy đo công suất tròng để đối chiếu với đơn. Một cửa hàng bỏ bước đối chiếu này thì mọi sai sót phía trên đều đi thẳng tới mắt khách.
Phần hậu mãi quyết định khách có quay lại
Sau khi lắp xong còn việc chỉnh cho vừa mặt, hướng dẫn khách trong những ngày đầu đeo, và xử lý các lần quay lại vì gọng vênh, vì ốc lỏng, vì tròng bám bẩn. Nhóm việc này không cần máy móc gì nhiều nhưng cần thái độ, và nó là thứ tạo ra khách quen ở một nghề mà sản phẩm dùng nhiều năm mới thay.
Khi nào một tiệm kính trở thành cơ sở khám bệnh, chữa bệnh
Điều làm hai cửa hàng cạnh nhau rơi vào hai chế độ pháp lý khác hẳn không phải diện tích hay số nhân viên, mà là một hành vi cụ thể.
Ba điều kiện của cơ sở kính thuốc có đo mắt
Điều 57 Nghị định 96/2023/NĐ-CP đặt ra ba điều kiện. Phòng đo mắt có diện tích tối thiểu 10 mét vuông. Có thiết bị đo kiểm, chẩn đoán tật khúc xạ mắt. Người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật phải là bác sỹ chuyên khoa mắt hoặc kỹ thuật y với phạm vi hành nghề khúc xạ nhãn khoa. Ba điều kiện này đi cùng nhau, thiếu một là hồ sơ không qua.
Đo miễn phí vẫn là đo
Nhiều cửa hàng nghĩ rằng đo không thu tiền thì không tính. Văn bản không đặt ra điều kiện về việc thu tiền: hành vi đo, kiểm tra tật khúc xạ là căn cứ để xác định hình thức tổ chức, còn việc miễn phí hay không thuộc chuyện thương mại. Khẩu hiệu đo mắt miễn phí dán ngoài cửa kính vì vậy là một lời tự khai về hoạt động của cửa hàng.
Đặt hai loại cửa hàng cạnh nhau thì khác biệt hiện ra ở từng dòng.
| Hạng mục | Cửa hàng không đo mắt | Cơ sở kính thuốc có đo mắt |
|---|---|---|
| Có đo, kiểm tra tật khúc xạ | Không | Có |
| Hình thức tổ chức theo Điều 39 Nghị định 96/2023/NĐ-CP | Không thuộc danh sách | Khoản 15, cơ sở kính thuốc có đo, kiểm tra tật khúc xạ |
| Giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh | Không phải xin | Bắt buộc |
| Phòng đo mắt | Không đặt ra | Tối thiểu 10 mét vuông, theo Điều 57 |
| Người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật | Không đặt ra | Bác sỹ chuyên khoa mắt hoặc kỹ thuật y phạm vi khúc xạ nhãn khoa |
| Người trực tiếp đo | Không có hoạt động này | Phải có giấy phép hành nghề |
Bước qua lằn ranh thì mất bao nhiêu
Các mức dưới đây lấy từ Nghị định 90/2026/NĐ-CP, hiệu lực 15/5/2026. Nghị định này thay thế Nghị định 117/2020/NĐ-CP, nên mọi bài viết còn dẫn nghị định cũ là đang dẫn văn bản đã hết hiệu lực.
Con số đầu tiên cần nhớ là 40 tới 50 triệu đồng
Cung cấp dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh mà không có giấy phép hoạt động bị phạt từ 40 tới 50 triệu đồng theo điểm a khoản 6 Điều 39 Nghị định 90/2026/NĐ-CP, kèm theo đình chỉ hoạt động của cơ sở từ 12 tới 24 tháng. Cùng điều luật đó cũng phạt mức tương đương với hành vi cung cấp dịch vụ vượt quá phạm vi hoạt động chuyên môn được cho phép.
Đọc con số phạt cho đúng
Người đọc nghị định hay thắc mắc vì sao báo đưa tin phạt 90 triệu đồng trong khi điều luật ghi 40 tới 50 triệu đồng. Lý do nằm ở khoản 5 Điều 4 Nghị định 90/2026/NĐ-CP: mức ghi trong Chương II là mức với cá nhân, tổ chức thì gấp đôi. Cửa hàng đăng ký dưới hình thức doanh nghiệp vì vậy chịu khung tiền cao gấp hai lần một cá nhân làm cùng việc.
Hai người cùng chịu, cơ sở và người làm
Cơ sở bị phạt theo Điều 39, còn người trực tiếp thực hiện bị phạt theo Điều 38. Điểm a khoản 7 Điều 38 Nghị định 90/2026/NĐ-CP quy định phạt 30 tới 40 triệu đồng với hành vi khám bệnh, chữa bệnh khi chưa được cấp giấy phép hành nghề. Vì vậy câu chủ bảo làm thì làm không giúp được gì cho người ngồi trước máy.
Bảng dưới gom các mức đang áp dụng, cột cuối là mức với tổ chức sau khi nhân đôi.
| Hành vi | Căn cứ trong Nghị định 90/2026/NĐ-CP | Mức với cá nhân | Mức với tổ chức |
|---|---|---|---|
| Cung cấp dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh khi không có giấy phép hoạt động | Điểm a khoản 6 Điều 39 | 40 tới 50 triệu đồng | 80 tới 100 triệu đồng |
| Cung cấp dịch vụ vượt quá phạm vi hoạt động chuyên môn cho phép | Điểm b khoản 6 Điều 39 | 40 tới 50 triệu đồng | 80 tới 100 triệu đồng |
| Khám bệnh, chữa bệnh khi chưa được cấp giấy phép hành nghề | Điểm a khoản 7 Điều 38 | 30 tới 40 triệu đồng | Điều luật này chỉ đặt ra với cá nhân |
| Cho thuê, cho mượn giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh | Khoản 5 Điều 39 | 30 tới 40 triệu đồng | 60 tới 80 triệu đồng |
| Thay người chịu trách nhiệm chuyên môn mà không gửi lại danh sách đăng ký hành nghề | Điểm a khoản 2 Điều 39 | 3 tới 5 triệu đồng | 6 tới 10 triệu đồng |
| Hoạt động không có biển hiệu hoặc biển hiệu thiếu thông tin cơ bản | Điểm a khoản 1 Điều 39 | 1 tới 3 triệu đồng | 2 tới 6 triệu đồng |
Người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật: chỗ nghẽn thật sự
Điều kiện khó nhất của một cơ sở kính thuốc có đo mắt không phải mặt bằng hay máy móc, mà là tìm được người đủ tư cách đứng tên chuyên môn kỹ thuật.
Tay nghề và tư cách pháp lý là hai chuyện
Điều 57 Nghị định 96/2023/NĐ-CP không hỏi người đứng tên đã làm nghề bao lâu. Nó hỏi người đó thuộc chức danh nào, và chỉ chấp nhận hai chức danh: bác sỹ chuyên khoa mắt, hoặc kỹ thuật y với phạm vi hành nghề khúc xạ nhãn khoa. Kinh nghiệm mài lắp, dù dày tới đâu, không chuyển hóa thành tư cách đó.
Mượn tên là chuyện có giá
Cách làm tắt phổ biến là nhờ một người đủ tư cách cho mượn giấy tờ để đứng tên, còn công việc thực tế do người khác làm. Điểm d và điểm đ khoản 7 Điều 38 Nghị định 90/2026/NĐ-CP phạt 30 tới 40 triệu đồng với cả người đi mượn lẫn người cho mượn giấy phép hành nghề, kèm tước quyền sử dụng giấy phép từ 22 tới 24 tháng. Với cơ sở, khoản 5 Điều 39 phạt 30 tới 40 triệu đồng cho hành vi thuê hoặc cho thuê giấy phép hoạt động, kèm tước giấy phép 12 tới 24 tháng và buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp.
Danh sách đăng ký hành nghề là thứ cơ quan quản lý nhìn vào
Cơ sở phải kê khai danh sách đăng ký hành nghề khi xin giấy phép hoạt động, và phải gửi lại khi thay người, theo Điều 27 và Điều 28 Nghị định 96/2023/NĐ-CP. Người hành nghề đăng ký ở nhiều nơi thì phải kê khai đủ các nơi đó, và không được để trùng thời gian, theo Điều 36 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 15/2023/QH15. Bỏ qua việc gửi lại danh sách khi thay người đứng tên bị phạt 3 tới 5 triệu đồng theo điểm a khoản 2 Điều 39 Nghị định 90/2026/NĐ-CP.
Nghề kính thuốc tại Tuyên Quang: khách là ai, cửa hàng cần gì
Từ 01/7/2025 địa bàn gồm cả Hà Giang cũ, nghĩa là có cả vùng thấp đông dân lẫn cao nguyên đá phía bắc. Cửa hàng ở khu vực trung tâm phục vụ được cả kính đa tròng, còn các thị trấn vùng cao chủ yếu nhận đơn rồi gửi gia công. Người mới vào nghề nên xác định sớm mình muốn đứng ở khâu tiếp khách hay khâu kỹ thuật, vì hai khâu này ở đây nằm cách nhau rất xa.
Một tỉnh, hai đầu địa bàn cách nhau rất xa
Sau sáp nhập, khoảng cách từ vùng thấp lên tới các xã cao nguyên đá phía bắc rất lớn. Cửa hàng ở trung tâm phục vụ được đơn phức tạp, còn ở phía bắc chủ yếu nhận đơn và gửi gia công, thời gian chờ tính bằng ngày. Người học nghề nên biết mình sẽ làm ở đầu nào của địa bàn, vì một bên cần thành thạo máy, bên kia cần giỏi tư vấn và kiểm hàng.
Vì sao địa bàn này đáng nói riêng
Sau sáp nhập, một tỉnh kéo dài từ vùng trung du lên tới biên giới cực bắc, khiến khoảng cách giữa hai đầu địa bàn trở thành đặc điểm nghề nghiệp. Đó là chi tiết nên cân nhắc khi chọn nơi học và nơi xin việc.
Học gì, và tấm giấy nhận được có giá trị tới đâu
Phần này nói thẳng cả hai chiều: khóa học cho bạn cái gì, và không cho bạn cái gì.
Những gì cần có trong chương trình
Một khóa đáng học phải phủ đủ: cách đọc đơn kính, các loại tròng và lớp phủ, cách đo khoảng cách đồng tử và chiều cao tâm tròng, cách chọn gọng theo khuôn mặt và theo độ, quy trình định tâm và mài, cách lắp và cân chỉnh, cách kiểm tra thành phẩm, và cách xử lý khiếu nại. Tiêu chí chọn nơi học đơn giản nhất là hỏi số giờ được đứng máy thật.
Ranh giới của tấm giấy
Chứng chỉ kết thúc khóa học chứng minh bạn đã học và đạt yêu cầu của chương trình đó. Nó đủ để xin việc ở vị trí tư vấn, cắt lắp, kiểm hàng và bảo hành. Nó không cho phép đo và kiểm tra tật khúc xạ, vì việc đó thuộc phạm vi hành nghề của chức danh chuyên môn và cần giấy phép hành nghề do cơ quan nhà nước cấp. Nơi nào quảng cáo học xong được đo mắt cho khách là đang nói sai luật hiện hành.
Từ chỗ cắt lắp tới chỗ được phép đo
Đường duy nhất đi qua văn bằng
Muốn được đo và kiểm tra tật khúc xạ một cách hợp lệ thì phải trở thành người hành nghề với phạm vi khúc xạ nhãn khoa. Điểm g khoản 5 Điều 8 Nghị định 96/2023/NĐ-CP đòi bằng cao đẳng hoặc cử nhân kỹ thuật khúc xạ nhãn khoa. Sau đó là thời gian thực hành, rồi mới tới hồ sơ xin cấp giấy phép hành nghề. Không có lối tắt nào ngắn hơn.
Một chi tiết có lợi cho người đang làm trong cửa hàng
Người đang làm ở cửa hàng kính và có ý định đi tiếp nên biết: điểm d khoản 5 Điều 5 Nghị định 96/2023/NĐ-CP xếp cơ sở kính thuốc có đo, kiểm tra tật khúc xạ vào danh sách nơi thực hành hợp lệ cho phạm vi khúc xạ nhãn khoa. Thời gian thực hành là 06 tháng theo khoản 3 Điều 3, gồm 05 tháng chuyên môn và 01 tháng hồi sức cấp cứu.
Toàn bộ phần điều kiện văn bằng, thời gian thực hành và các mốc thời gian của chức danh kỹ thuật y được viết chi tiết ở bài Chứng chỉ Kỹ thuật viên khúc xạ: toàn cảnh quy định.
Câu hỏi thường gặp
Cửa hàng ở Hà Giang cũ có phải làm lại giấy tờ không
Các địa bàn đó đã nhập vào Tuyên Quang từ 01/7/2025 theo Nghị quyết 202/2025/QH15. Giấy phép hoạt động đã cấp vẫn còn hiệu lực, hồ sơ mới thì nộp cho cơ quan chuyên môn về y tế thuộc Ủy ban nhân dân Tuyên Quang.
Có thể nhờ người có bằng đứng tên hộ nhiều cửa hàng không
Không. Điều 36 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 15/2023/QH15 cấm đăng ký hành nghề trùng thời gian giữa các cơ sở, còn khoản 4 Điều 27 Nghị định 96/2023/NĐ-CP chỉ cho người đang đứng tên chuyên môn ở một cơ sở đăng ký thêm với tư cách người hành nghề tại một nơi khác, ngoài giờ đã đăng ký.
Đang làm ở cửa hàng kính rồi thì học có thừa không
Người đã làm nghề thường mạnh ở khâu bán và yếu ở khâu định tâm, kiểm thành phẩm hoặc xử lý đơn phức tạp. Một khóa học có ích ở chỗ lấp các khoảng trống đó và hệ thống lại phần ranh giới pháp lý. Gọi 083.906.1718 để trao đổi theo tình huống cụ thể.
Người mới vào nghề nên chọn chuỗi lớn hay tiệm gia đình
Tiệm gia đình cho học viên chạm vào mọi khâu nên tay nghề lên nhanh hơn, còn chuỗi lớn có quy trình rõ và đường thăng tiến rõ. Chọn nơi bắt đầu chính là chọn kiểu tay nghề mình sẽ có sau vài năm.
Làm sao biết một cặp kính đã cắt đúng đơn
Đo lại bằng máy đo công suất tròng và đối chiếu với đơn, kiểm tra vị trí tâm quang học so với đồng tử, soi bề mặt xem có xước hay biến dạng. Bước kiểm cuối này nên là bắt buộc, không nên coi là tùy chọn khi cửa hàng đông khách.
Chứng chỉ này dùng để xin việc ở đâu
Dùng để xin vào cửa hàng kính, chuỗi kính mắt hoặc xưởng cắt lắp, ở các vị trí tư vấn, cắt lắp, kiểm hàng và bảo hành. Với các vị trí liên quan tới đo và kiểm tra tật khúc xạ thì tấm chứng chỉ này không đủ điều kiện.
Chốt lại
Chọn khóa học nào thì cũng nên hỏi hai câu: được thực hành trên máy bao nhiêu giờ, và nơi dạy có nói đúng giới hạn của tấm giấy hay không. Nơi nào hứa học xong được đo mắt cho khách là nơi đang nói sai văn bản hiện hành. Gọi 083.906.1718 để nghe lịch khai giảng và cấu trúc chương trình của kỳ gần nhất.
Nội dung do bộ phận tuyển sinh CITC biên soạn, đối chiếu với bản gốc các văn bản được dẫn. Bài cung cấp thông tin tuyển sinh cho người quan tâm nghề kính thuốc tại Tuyên Quang, không thay thế tư vấn pháp lý cho từng trường hợp.
Nguồn tham khảo: Luật Khám bệnh, chữa bệnh 15/2023/QH15 ngày 09/01/2023, Điều 19, Điều 26 và Điều 36; Nghị định 96/2023/NĐ-CP ngày 30/12/2023, khoản 3 Điều 3, điểm g khoản 5 Điều 8, khoản 15 Điều 39, Điều 40, Điều 57, Điều 27 và khoản 3 Điều 147; Nghị định 90/2026/NĐ-CP ngày 30/3/2026, hiệu lực 15/5/2026, Điều 4, Điều 38 và Điều 39; Nghị quyết 202/2025/QH15. Cập nhật 08/2026.
Bài liên quan: Chứng chỉ Kỹ thuật viên kính thuốc tại Hà Giang · Chứng chỉ Kỹ thuật viên kính thuốc tại Phú Thọ · Chứng chỉ Kỹ thuật viên khúc xạ: toàn cảnh quy định · Các chứng chỉ đang tuyển sinh
