Nghề kính thuốc tại Ninh Bình có hai nửa nằm cạnh nhau trong cùng một cửa hàng. Nửa thứ nhất là tay nghề: đọc đơn, đo thông số lắp, mài tròng, kiểm thành phẩm, bảo hành. Nửa thứ hai là hành vi đo và kiểm tra tật khúc xạ, thứ chỉ người có giấy phép hành nghề mới được làm. Bài này vẽ lại đường phân chia, kèm mức phạt hiện hành cho từng cách bước qua nó, và phần riêng về thị trường kính mắt ở Ninh Bình.
Thông tin nhanh
| Địa bàn áp dụng | Ninh Bình, gồm Hà Nam, Nam Định cũ, từ 01/7/2025 |
| Giấy nhận được sau khóa học | Chứng chỉ hoàn thành khóa đào tạo, do cơ sở đào tạo cấp |
| Có phải xin giấy phép hành nghề không | Không, với các vị trí tư vấn, cắt lắp, kiểm hàng và bảo hành |
| Phần việc được làm | Đọc đơn kính, đo thông số lắp, chọn gọng, mài và lắp tròng, kiểm tra thành phẩm, bảo hành |
| Phần việc bị chặn | Đo và kiểm tra tật khúc xạ, kết luận về tình trạng mắt của khách |
| Cửa hàng có đo mắt phải đáp ứng | Phòng đo mắt tối thiểu 10 mét vuông và có thiết bị đo kiểm, theo Điều 57 Nghị định 96/2023/NĐ-CP |
| Ai được đứng tên chuyên môn | Bác sỹ chuyên khoa mắt hoặc kỹ thuật y phạm vi khúc xạ nhãn khoa |
| Văn bản đang điều chỉnh | Nghị định 96/2023/NĐ-CP và Nghị định 90/2026/NĐ-CP, hiệu lực 15/5/2026 |
| Muốn được đo mắt thì phải có gì | Bằng cao đẳng hoặc cử nhân kỹ thuật khúc xạ nhãn khoa, cộng 06 tháng thực hành |
| Tư vấn chương trình | Gọi 083.906.1718 để nhận lịch khai giảng kỳ gần nhất |
Người đứng quầy kính làm những việc gì
Mô tả công việc trong tin tuyển dụng thường viết chung chung. Tách ra thì phần việc gồm mấy nhóm sau, tất cả đều nằm trong phần được phép làm.
Việc đầu tiên là đọc, không phải bán
Khách đưa đơn, và người đứng quầy phải đọc được nó: bên nào bao nhiêu độ, có loạn không, trục nằm ở đâu, có phần nhìn gần không. Đọc sai một dòng là cắt sai cả cặp kính. Đọc đúng thì tư vấn được loại tròng phù hợp với đơn đó. Cần nói rõ: đọc đơn là thực hiện chỉ định của người khám, hoàn toàn khác với việc tự mình xác định độ cho khách.
Đo trên khuôn mặt khác với đo mắt
Có một nhóm số đo mà người cắt lắp bắt buộc phải tự làm: khoảng cách hai đồng tử, chiều cao tâm tròng theo gọng, độ nghiêng mặt gọng. Chúng quyết định tâm quang học của tròng rơi đúng chỗ hay lệch. Nhóm số đo này phục vụ việc lắp ráp, nằm hoàn toàn trong phần việc của nghề, và không bị đụng tới lằn ranh pháp lý.
Bàn giao và bảo hành, phần bị đánh giá thấp nhất
Giao kính không phải là đưa hộp rồi thu tiền. Phải đeo thử cho khách, chỉnh càng và đệm mũi cho vừa, dặn cách làm quen trong vài ngày đầu, dặn cách vệ sinh tròng. Về sau, khách quay lại chỉnh gọng vênh hay thay ốc là chuyện thường. Cửa hàng làm tốt phần này giữ được khách lâu hơn nhiều so với cửa hàng chỉ mạnh về giá.
Hai loại cửa hàng kính, và thứ phân chia chúng
Pháp luật không phân loại cửa hàng kính theo quy mô, theo doanh thu hay theo biển hiệu. Nó phân loại theo một câu hỏi duy nhất: cửa hàng đó có đo, kiểm tra tật khúc xạ hay không.
Hình thức tổ chức thứ 15 trong danh sách 16
Điều 39 Nghị định 96/2023/NĐ-CP liệt kê 16 hình thức tổ chức của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. Khoản 15 gọi đúng tên một hình thức: cơ sở kính thuốc có thực hiện việc đo, kiểm tra tật khúc xạ. Nghĩa là khi cửa hàng đo mắt cho khách, nó đứng cùng danh sách với bệnh viện, phòng khám và trạm y tế, và phải xin giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh.
Không thu tiền không có nghĩa là không thuộc phạm vi điều chỉnh
Cách hiểu phổ biến nhất và cũng sai nhiều nhất là đo miễn phí thì không sao. Khoản 15 Điều 39 Nghị định 96/2023/NĐ-CP mô tả hành vi, không mô tả giá. Cửa hàng đo cho khách rồi bán kính, tiền nằm ở cặp kính, thì hành vi đo vẫn đã diễn ra và vẫn thuộc phạm vi phải cấp phép.
Đặt hai loại cửa hàng cạnh nhau thì khác biệt hiện ra ở từng dòng.
| Hạng mục | Cửa hàng không đo mắt | Cơ sở kính thuốc có đo mắt |
|---|---|---|
| Có đo, kiểm tra tật khúc xạ | Không | Có |
| Hình thức tổ chức theo Điều 39 Nghị định 96/2023/NĐ-CP | Không thuộc danh sách | Khoản 15, cơ sở kính thuốc có đo, kiểm tra tật khúc xạ |
| Giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh | Không phải xin | Bắt buộc |
| Phòng đo mắt | Không đặt ra | Tối thiểu 10 mét vuông, theo Điều 57 |
| Người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật | Không đặt ra | Bác sỹ chuyên khoa mắt hoặc kỹ thuật y phạm vi khúc xạ nhãn khoa |
| Người trực tiếp đo | Không có hoạt động này | Phải có giấy phép hành nghề |
Bước qua lằn ranh thì mất bao nhiêu
Từ 15/5/2026, Nghị định 90/2026/NĐ-CP ngày 30/3/2026 thay thế Nghị định 117/2020/NĐ-CP trong việc xử phạt vi phạm hành chính lĩnh vực y tế. Đây là văn bản mà phần lớn trang tuyển sinh ngành kính mắt chưa cập nhật, nên các con số họ dẫn đã là số cũ.
Mức phạt nặng nhất rơi vào đúng hành vi phổ biến nhất
Hành vi hay gặp nhất ở ngành kính mắt, đặt máy đo và đo cho khách khi cửa hàng chưa được cấp giấy phép hoạt động, rơi vào điểm a khoản 6 Điều 39 Nghị định 90/2026/NĐ-CP với mức phạt 40 tới 50 triệu đồng, cộng đình chỉ hoạt động 12 tới 24 tháng. Đây là một trong các nhóm hành vi bị xử nặng nhất trong cả điều luật.
Hai người cùng chịu, cơ sở và người làm
Cơ sở bị phạt theo Điều 39, còn người trực tiếp thực hiện bị phạt theo Điều 38. Điểm a khoản 7 Điều 38 Nghị định 90/2026/NĐ-CP quy định phạt 30 tới 40 triệu đồng với hành vi khám bệnh, chữa bệnh khi chưa được cấp giấy phép hành nghề. Vì vậy câu chủ bảo làm thì làm không giúp được gì cho người ngồi trước máy.
Lỗi nhỏ, dễ mắc, dễ bị bắt
Cơ sở hoạt động mà không có biển hiệu, hoặc biển hiệu thiếu thông tin cơ bản, bị phạt 1 tới 3 triệu đồng theo điểm a khoản 1 Điều 39 Nghị định 90/2026/NĐ-CP. Ngoài ra, khi thay người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật mà không gửi lại danh sách đăng ký hành nghề thì bị phạt 3 tới 5 triệu đồng theo điểm a khoản 2 cùng điều.
Tóm lại bằng bảng, tất cả đều lấy từ Nghị định 90/2026/NĐ-CP.
| Hành vi | Căn cứ trong Nghị định 90/2026/NĐ-CP | Mức với cá nhân | Mức với tổ chức |
|---|---|---|---|
| Cung cấp dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh khi không có giấy phép hoạt động | Điểm a khoản 6 Điều 39 | 40 tới 50 triệu đồng | 80 tới 100 triệu đồng |
| Cung cấp dịch vụ vượt quá phạm vi hoạt động chuyên môn cho phép | Điểm b khoản 6 Điều 39 | 40 tới 50 triệu đồng | 80 tới 100 triệu đồng |
| Cho thuê, cho mượn giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh | Khoản 5 Điều 39 | 30 tới 40 triệu đồng | 60 tới 80 triệu đồng |
| Sử dụng người hành nghề không có giấy phép hành nghề | Điểm a khoản 4 Điều 39 | 20 tới 30 triệu đồng | 40 tới 60 triệu đồng |
| Thay người chịu trách nhiệm chuyên môn mà không gửi lại danh sách đăng ký hành nghề | Điểm a khoản 2 Điều 39 | 3 tới 5 triệu đồng | 6 tới 10 triệu đồng |
| Hoạt động không có biển hiệu hoặc biển hiệu thiếu thông tin cơ bản | Điểm a khoản 1 Điều 39 | 1 tới 3 triệu đồng | 2 tới 6 triệu đồng |
Người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật: chỗ nghẽn thật sự
Phòng 10 mét vuông thuê được, thiết bị mua được. Người đứng tên chuyên môn thì phải tìm, và nguồn cung của nhóm người này rất hẹp.
Danh sách ngắn tới mức bất ngờ
Người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật của cơ sở kính thuốc có đo mắt chỉ có thể là một trong hai chức danh, theo khoản 3 Điều 57 Nghị định 96/2023/NĐ-CP: bác sỹ chuyên khoa mắt, hoặc kỹ thuật y với phạm vi hành nghề khúc xạ nhãn khoa. Một người bán kính hai mươi năm, tay nghề rất giỏi, vẫn không nằm trong danh sách này.
Vì sao khó tìm người tới vậy
Phạm vi hành nghề khúc xạ nhãn khoa chỉ nhận hai loại văn bằng theo điểm g khoản 5 Điều 8 Nghị định 96/2023/NĐ-CP: cao đẳng hoặc cử nhân kỹ thuật khúc xạ nhãn khoa. Bốn phạm vi còn lại của chức danh kỹ thuật y đều có mức trung cấp, riêng phạm vi này thì không. Cộng thêm việc cả nước rất ít cơ sở đào tạo, ở phía bắc gần như chỉ có Trường Đại học Y Hà Nội, số người đủ tư cách đứng tên vì vậy rất ít so với số cửa hàng kính.
Mượn tên là chuyện có giá
Cách làm tắt phổ biến là nhờ một người đủ tư cách cho mượn giấy tờ để đứng tên, còn công việc thực tế do người khác làm. Điểm d và điểm đ khoản 7 Điều 38 Nghị định 90/2026/NĐ-CP phạt 30 tới 40 triệu đồng với cả người đi mượn lẫn người cho mượn giấy phép hành nghề, kèm tước quyền sử dụng giấy phép từ 22 tới 24 tháng. Với cơ sở, khoản 5 Điều 39 phạt 30 tới 40 triệu đồng cho hành vi thuê hoặc cho thuê giấy phép hoạt động, kèm tước giấy phép 12 tới 24 tháng và buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp.
Thị trường kính mắt tại Ninh Bình có gì riêng
Từ 01/7/2025 địa bàn gồm cả Hà Nam và Nam Định cũ, mỗi nơi có một trung tâm buôn bán riêng và tệp khách riêng. Khu du lịch di sản có nhóm khách vãng lai mua kính râm và cần sửa gọng gấp. Vùng làng nghề và các phường đông dân của Nam Định cũ lại là thị trường kính thuốc truyền thống, nơi khách quay lại nhiều lần và uy tín truyền miệng quyết định tất cả.
Ba trung tâm cũ, ba kiểu khách
Sau khi ba tỉnh nhập làm một, người mới vào nghề ở đây phải chọn: làm ở khu du lịch di sản với nhóm khách vãng lai cần sửa gấp và mua kính râm, làm ở vùng đô thị đông dân với thị trường kính thuốc truyền thống, hay làm ở vùng làng nghề nơi khách quen quay lại nhiều năm. Ba nơi đòi ba bộ kỹ năng mềm khác nhau, dù phần kỹ thuật thì giống nhau.
Vì sao địa bàn này đáng nói riêng
Ba tỉnh cũ nhập làm một nên mạng lưới cửa hàng vẫn dàn theo ba trung tâm cũ, và người mới vào nghề cần biết mình đang chọn thị trường nào trong ba thị trường đó. Đó là chi tiết nên cân nhắc khi chọn nơi học và nơi xin việc.
Khóa kỹ thuật viên kính thuốc dạy những gì
Phần này nói thẳng cả hai chiều: khóa học cho bạn cái gì, và không cho bạn cái gì.
Học nghề này là học trên máy
Kiến thức lý thuyết của nghề kính thuốc không nhiều: các loại tật khúc xạ ở mức đủ để hiểu đơn, các loại tròng và vật liệu, nguyên lý định tâm quang học. Phần còn lại là kỹ năng tay: đo đúng, định tâm đúng, mài đúng, lắp cân, kiểm lại bằng máy đo công suất tròng. Vì vậy chỗ học tốt là chỗ có máy cho học viên làm hỏng vài lần rồi làm lại.
Tấm chứng chỉ này không phải giấy phép hành nghề
Giấy nhận được sau khóa học là giấy chứng nhận hoàn thành một chương trình đào tạo, do cơ sở đào tạo cấp. Giấy phép hành nghề khám bệnh, chữa bệnh thì do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp cho từng chức danh chuyên môn, theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh 15/2023/QH15. Hai loại giấy khác nhau về nơi cấp, về điều kiện và về thứ chúng cho phép làm. Không có khóa ngắn hạn nào biến loại thứ nhất thành loại thứ hai.
Muốn tự tay đo khúc xạ thì đi đường nào
Ba chặng phải đi qua
Chặng một là văn bằng: cao đẳng hoặc cử nhân kỹ thuật khúc xạ nhãn khoa, theo điểm g khoản 5 Điều 8 Nghị định 96/2023/NĐ-CP. Chặng hai là thực hành theo quy định với chức danh kỹ thuật y. Chặng ba là hồ sơ đề nghị cấp giấy phép hành nghề gửi cơ quan có thẩm quyền. Ba chặng này tính bằng năm chứ không tính bằng tháng.
Sáu tháng thực hành, và thực hành ở đâu
Với chức danh kỹ thuật y, khoản 3 Điều 3 Nghị định 96/2023/NĐ-CP ấn định 06 tháng thực hành gồm 05 tháng chuyên môn và 01 tháng hồi sức cấp cứu. Riêng phạm vi khúc xạ nhãn khoa, điểm d khoản 5 Điều 5 chấp nhận cả cơ sở kính thuốc có đo, kiểm tra tật khúc xạ làm nơi thực hành. Đây là điểm khác biệt so với các phạm vi khác của cùng chức danh.
Toàn bộ phần điều kiện văn bằng, thời gian thực hành và các mốc thời gian của chức danh kỹ thuật y được viết chi tiết ở bài Chứng chỉ Kỹ thuật viên khúc xạ: toàn cảnh quy định.
Câu hỏi thường gặp
Cửa hàng ở Hà Nam, Nam Định cũ có phải làm lại giấy tờ không
Các địa bàn đó đã nhập vào Ninh Bình từ 01/7/2025 theo Nghị quyết 202/2025/QH15. Giấy phép hoạt động đã cấp vẫn còn hiệu lực, hồ sơ mới thì nộp cho cơ quan chuyên môn về y tế thuộc Ủy ban nhân dân Ninh Bình.
Làm nghề này lâu dài thì đi tiếp thế nào
Hai hướng thường gặp: đi sâu vào kỹ thuật để phụ trách xưởng cắt lắp, hoặc đi học tiếp lên bậc cao đẳng hay cử nhân kỹ thuật khúc xạ nhãn khoa để có giấy phép hành nghề và làm được phần đo. Hướng thứ hai dài hơn nhưng mở ra vị trí đứng tên chuyên môn.
Cửa hàng nhập gọng và tròng kính trôi nổi thì rủi ro nằm ở đâu
Rủi ro rơi vào cả khách và cửa hàng. Tròng không rõ nguồn gốc có thể lệch tâm, sai công suất so với thông số ghi trên vỏ, hoặc lớp phủ bong sớm. Cách phòng đơn giản nhất là đo lại công suất tròng thành phẩm bằng máy trước khi giao cho khách.
Sau khóa học thì xin được việc ở vị trí nào
Các vị trí phổ biến là nhân viên tư vấn bán hàng, thợ cắt lắp tại xưởng, nhân viên kiểm hàng và nhân viên hậu mãi. Tất cả đều nằm trong phần việc mà một cửa hàng kính được làm mà không cần giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh.
Nhân viên cửa hàng bấm máy đo tự động cho khách có được không
Đó vẫn là hành vi đo, kiểm tra tật khúc xạ, bất kể máy tự động hay không và bất kể có thu tiền hay không. Việc này chỉ hợp lệ khi cửa hàng đã có giấy phép hoạt động và người thực hiện đã có giấy phép hành nghề.
Cửa hàng kính có bắt buộc phải có giấy phép hoạt động không
Việc đó phụ thuộc vào một điều duy nhất: cửa hàng có đo, kiểm tra tật khúc xạ hay không. Có đo thì thuộc khoản 15 Điều 39 Nghị định 96/2023/NĐ-CP và phải có giấy phép hoạt động. Không đo thì hoạt động theo pháp luật về kinh doanh như các cửa hàng khác.
Chốt lại
Chọn khóa học nào thì cũng nên hỏi hai câu: được thực hành trên máy bao nhiêu giờ, và nơi dạy có nói đúng giới hạn của tấm giấy hay không. Nơi nào hứa học xong được đo mắt cho khách là nơi đang nói sai văn bản hiện hành. Liên hệ 083.906.1718 để được tư vấn chương trình và lịch học.
Nội dung do bộ phận tuyển sinh CITC biên soạn, đối chiếu với bản gốc các văn bản được dẫn. Bài cung cấp thông tin tuyển sinh cho người quan tâm nghề kính thuốc tại Ninh Bình, không thay thế tư vấn pháp lý cho từng trường hợp.
Nguồn tham khảo: Luật Khám bệnh, chữa bệnh 15/2023/QH15 ngày 09/01/2023, Điều 19, Điều 26 và Điều 36; Nghị định 96/2023/NĐ-CP ngày 30/12/2023, khoản 3 Điều 3, điểm g khoản 5 Điều 8, khoản 15 Điều 39, Điều 40, Điều 57, Điều 27 và khoản 3 Điều 147; Nghị định 90/2026/NĐ-CP ngày 30/3/2026, hiệu lực 15/5/2026, Điều 4, Điều 38 và Điều 39; Nghị quyết 202/2025/QH15. Cập nhật 08/2026.
Bài liên quan: Chứng chỉ Kỹ thuật viên kính thuốc tại Hà Nam · Chứng chỉ Kỹ thuật viên kính thuốc tại Nam Định · Chứng chỉ Kỹ thuật viên khúc xạ: toàn cảnh quy định · Các chứng chỉ đang tuyển sinh
