Chủ tiệm kính ở Thái Nguyên hay hỏi một câu rất thực tế: đặt máy đo trong cửa hàng có sao không. Câu trả lời nằm ở khoản 15 Điều 39 Nghị định 96/2023/NĐ-CP và ở Điều 39 Nghị định 90/2026/NĐ-CP, một bên nói cửa hàng đó thuộc loại nào, một bên nói làm sai thì mất bao nhiêu. Bài này ghép hai phần lại, dành cho người đang học nghề lẫn người đang cân nhắc mở cửa hàng tại Thái Nguyên.
Thông tin nhanh
| Địa bàn áp dụng | Thái Nguyên, gồm Bắc Kạn cũ, từ 01/7/2025 |
| Giấy nhận được sau khóa học | Chứng chỉ hoàn thành khóa đào tạo, do cơ sở đào tạo cấp |
| Có phải xin giấy phép hành nghề không | Không, với các vị trí tư vấn, cắt lắp, kiểm hàng và bảo hành |
| Phần việc được làm | Đọc đơn kính, đo thông số lắp, chọn gọng, mài và lắp tròng, kiểm tra thành phẩm, bảo hành |
| Phần việc bị chặn | Đo và kiểm tra tật khúc xạ, kết luận về tình trạng mắt của khách |
| Cửa hàng có đo mắt phải đáp ứng | Phòng đo mắt tối thiểu 10 mét vuông và có thiết bị đo kiểm, theo Điều 57 Nghị định 96/2023/NĐ-CP |
| Ai được đứng tên chuyên môn | Bác sỹ chuyên khoa mắt hoặc kỹ thuật y phạm vi khúc xạ nhãn khoa |
| Văn bản đang điều chỉnh | Nghị định 96/2023/NĐ-CP và Nghị định 90/2026/NĐ-CP, hiệu lực 15/5/2026 |
| Muốn được đo mắt thì phải có gì | Bằng cao đẳng hoặc cử nhân kỹ thuật khúc xạ nhãn khoa, cộng 06 tháng thực hành |
| Tư vấn chương trình | Gọi 083.906.1718 để nhận lịch khai giảng kỳ gần nhất |
Một cặp kính đi qua tay ai trước khi tới mắt khách
Bốn việc dưới đây chiếm gần hết thời gian của một người làm nghề kính thuốc, và không việc nào trong số đó đòi giấy phép hành nghề.
Việc đầu tiên là đọc, không phải bán
Khách đưa đơn, và người đứng quầy phải đọc được nó: bên nào bao nhiêu độ, có loạn không, trục nằm ở đâu, có phần nhìn gần không. Đọc sai một dòng là cắt sai cả cặp kính. Đọc đúng thì tư vấn được loại tròng phù hợp với đơn đó. Cần nói rõ: đọc đơn là thực hiện chỉ định của người khám, hoàn toàn khác với việc tự mình xác định độ cho khách.
Đo trên khuôn mặt khác với đo mắt
Có một nhóm số đo mà người cắt lắp bắt buộc phải tự làm: khoảng cách hai đồng tử, chiều cao tâm tròng theo gọng, độ nghiêng mặt gọng. Chúng quyết định tâm quang học của tròng rơi đúng chỗ hay lệch. Nhóm số đo này phục vụ việc lắp ráp, nằm hoàn toàn trong phần việc của nghề, và không bị đụng tới lằn ranh pháp lý.
Bàn giao và bảo hành, phần bị đánh giá thấp nhất
Giao kính không phải là đưa hộp rồi thu tiền. Phải đeo thử cho khách, chỉnh càng và đệm mũi cho vừa, dặn cách làm quen trong vài ngày đầu, dặn cách vệ sinh tròng. Về sau, khách quay lại chỉnh gọng vênh hay thay ốc là chuyện thường. Cửa hàng làm tốt phần này giữ được khách lâu hơn nhiều so với cửa hàng chỉ mạnh về giá.
Khi nào một tiệm kính trở thành cơ sở khám bệnh, chữa bệnh
Có một câu hỏi tách toàn bộ ngành kính mắt làm hai nửa, và câu hỏi đó không dính gì tới chuyện cửa hàng lớn hay nhỏ.
Hình thức tổ chức thứ 15 trong danh sách 16
Điều 39 Nghị định 96/2023/NĐ-CP liệt kê 16 hình thức tổ chức của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. Khoản 15 gọi đúng tên một hình thức: cơ sở kính thuốc có thực hiện việc đo, kiểm tra tật khúc xạ. Nghĩa là khi cửa hàng đo mắt cho khách, nó đứng cùng danh sách với bệnh viện, phòng khám và trạm y tế, và phải xin giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh.
Diện tích, thiết bị và con người
Theo Điều 57 Nghị định 96/2023/NĐ-CP, ba thứ phải có đủ: một phòng đo mắt từ 10 mét vuông trở lên, bộ thiết bị đo kiểm và chẩn đoán tật khúc xạ, và một người đứng tên chuyên môn kỹ thuật là bác sỹ chuyên khoa mắt hoặc kỹ thuật y phạm vi khúc xạ nhãn khoa. Điều kiện khó nhất trong ba điều kiện đó là điều kiện thứ ba, vì nó phụ thuộc vào nguồn nhân lực chứ không phụ thuộc vào tiền.
Đặt hai loại cửa hàng cạnh nhau thì khác biệt hiện ra ở từng dòng.
| Hạng mục | Cửa hàng không đo mắt | Cơ sở kính thuốc có đo mắt |
|---|---|---|
| Có đo, kiểm tra tật khúc xạ | Không | Có |
| Hình thức tổ chức theo Điều 39 Nghị định 96/2023/NĐ-CP | Không thuộc danh sách | Khoản 15, cơ sở kính thuốc có đo, kiểm tra tật khúc xạ |
| Giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh | Không phải xin | Bắt buộc |
| Người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật | Không đặt ra | Bác sỹ chuyên khoa mắt hoặc kỹ thuật y phạm vi khúc xạ nhãn khoa |
| Người trực tiếp đo | Không có hoạt động này | Phải có giấy phép hành nghề |
| Vị trí dành cho người học chứng chỉ kỹ thuật viên kính thuốc | Tư vấn, cắt lắp, kiểm hàng, bảo hành | Vẫn là các vị trí đó, trừ phần đo |
Cái giá của việc đo mắt khi chưa có phép, tính từ 15/5/2026
Phần này dẫn Nghị định 90/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ 15/5/2026 và thay cho Nghị định 117/2020/NĐ-CP. Người học nghề cần biết các con số này không phải để sợ, mà để nhận ra khi nào chủ cửa hàng đang đẩy rủi ro pháp lý xuống cho nhân viên.
Con số đầu tiên cần nhớ là 40 tới 50 triệu đồng
Cung cấp dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh mà không có giấy phép hoạt động bị phạt từ 40 tới 50 triệu đồng theo điểm a khoản 6 Điều 39 Nghị định 90/2026/NĐ-CP, kèm theo đình chỉ hoạt động của cơ sở từ 12 tới 24 tháng. Cùng điều luật đó cũng phạt mức tương đương với hành vi cung cấp dịch vụ vượt quá phạm vi hoạt động chuyên môn được cho phép.
Đọc con số phạt cho đúng
Người đọc nghị định hay thắc mắc vì sao báo đưa tin phạt 90 triệu đồng trong khi điều luật ghi 40 tới 50 triệu đồng. Lý do nằm ở khoản 5 Điều 4 Nghị định 90/2026/NĐ-CP: mức ghi trong Chương II là mức với cá nhân, tổ chức thì gấp đôi. Cửa hàng đăng ký dưới hình thức doanh nghiệp vì vậy chịu khung tiền cao gấp hai lần một cá nhân làm cùng việc.
Rủi ro rơi xuống người làm công
Điều 38 Nghị định 90/2026/NĐ-CP xử lý phần người hành nghề. Khoản 7 điểm a phạt 30 tới 40 triệu đồng với người khám bệnh, chữa bệnh khi chưa được cấp giấy phép hành nghề, điểm c phạt cùng mức với việc làm vượt quá phạm vi hành nghề được cho phép. Người học nghề kính thuốc cần biết điều này trước khi nhận lời ngồi vào chỗ đo cho khách.
Các con số dưới đây áp dụng từ 15/5/2026, cột bên phải là mức dành cho tổ chức.
| Hành vi | Căn cứ trong Nghị định 90/2026/NĐ-CP | Mức với cá nhân | Mức với tổ chức |
|---|---|---|---|
| Cung cấp dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh khi không có giấy phép hoạt động | Điểm a khoản 6 Điều 39 | 40 tới 50 triệu đồng | 80 tới 100 triệu đồng |
| Cung cấp dịch vụ vượt quá phạm vi hoạt động chuyên môn cho phép | Điểm b khoản 6 Điều 39 | 40 tới 50 triệu đồng | 80 tới 100 triệu đồng |
| Khám bệnh, chữa bệnh khi chưa được cấp giấy phép hành nghề | Điểm a khoản 7 Điều 38 | 30 tới 40 triệu đồng | Điều luật này chỉ đặt ra với cá nhân |
| Sử dụng người hành nghề không có giấy phép hành nghề | Điểm a khoản 4 Điều 39 | 20 tới 30 triệu đồng | 40 tới 60 triệu đồng |
| Thay người chịu trách nhiệm chuyên môn mà không gửi lại danh sách đăng ký hành nghề | Điểm a khoản 2 Điều 39 | 3 tới 5 triệu đồng | 6 tới 10 triệu đồng |
| Hoạt động không có biển hiệu hoặc biển hiệu thiếu thông tin cơ bản | Điểm a khoản 1 Điều 39 | 1 tới 3 triệu đồng | 2 tới 6 triệu đồng |
Người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật: chỗ nghẽn thật sự
Trong ba điều kiện của Điều 57, hai điều kiện đầu mua được bằng tiền. Điều kiện thứ ba thì không, và đó là lý do nhiều cửa hàng chọn cách làm tắt.
Danh sách ngắn tới mức bất ngờ
Người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật của cơ sở kính thuốc có đo mắt chỉ có thể là một trong hai chức danh, theo khoản 3 Điều 57 Nghị định 96/2023/NĐ-CP: bác sỹ chuyên khoa mắt, hoặc kỹ thuật y với phạm vi hành nghề khúc xạ nhãn khoa. Một người bán kính hai mươi năm, tay nghề rất giỏi, vẫn không nằm trong danh sách này.
Nguồn người của phạm vi khúc xạ nhãn khoa rất hẹp
Điểm g khoản 5 Điều 8 Nghị định 96/2023/NĐ-CP chỉ liệt kê hai văn bằng cho phạm vi hành nghề khúc xạ nhãn khoa: cao đẳng kỹ thuật khúc xạ nhãn khoa và cử nhân kỹ thuật khúc xạ nhãn khoa. Trong năm phạm vi hành nghề của chức danh kỹ thuật y, đây là phạm vi duy nhất không có mức trung cấp. Ở miền Bắc, đào tạo bậc đại học ngành này gần như chỉ có Trường Đại học Y Hà Nội, chỉ tiêu mỗi khóa vài chục người.
Một người, một chỗ đứng tên
Khoản 4 Điều 27 Nghị định 96/2023/NĐ-CP quy định: người đang làm người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật của một cơ sở khám bệnh, chữa bệnh không phải hình thức bệnh viện thì chỉ được đăng ký thêm với tư cách người hành nghề tại một cơ sở khác, ngoài thời gian đã đăng ký. Nguyên tắc nền là Điều 36 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 15/2023/QH15: được đăng ký nhiều nơi nhưng không được trùng giờ. Ý định lấy một cái tên phủ cho chuỗi cửa hàng vì vậy không thực hiện được.
Đọc địa bàn Thái Nguyên trước khi chọn nơi học và nơi làm
Đại học vùng đóng ở đây kéo theo hàng vạn sinh viên, nhóm khách trẻ có tỷ lệ cận thị cao và thay kính thường xuyên. Cạnh đó là các nhà máy điện tử với công nhân làm việc nhìn gần. Sau khi nhập Bắc Kạn cũ, địa bàn còn thêm phần miền núi rộng, nơi mật độ cửa hàng thưa và khách quen với việc đi cả buổi mới tới nơi cắt kính.
Mùa nhập học là mùa cao điểm của tiệm kính
Đầu năm học, lượng sinh viên tới cắt kính tăng vọt, phần lớn là người trẻ có độ thay đổi nhanh và ngân sách hạn chế. Nhóm này ưa gọng nhẹ, hay hỏi về tròng chống ánh sáng xanh, và thường so giá giữa các cửa hàng. Người bán giữ được họ bằng cách nói đúng công dụng của từng loại tròng, không thổi phồng, vì sinh viên trao đổi thông tin với nhau rất nhanh.
Vì sao địa bàn này đáng nói riêng
Thành phố đại học của cả vùng trung du miền núi phía Bắc, nơi tệp khách sinh viên đông và đổi mới liên tục mỗi năm học. Đó là chi tiết nên cân nhắc khi chọn nơi học và nơi xin việc.
Nội dung khóa học và giới hạn của tấm chứng chỉ
Phần này nói thẳng cả hai chiều: khóa học cho bạn cái gì, và không cho bạn cái gì.
Những gì cần có trong chương trình
Một khóa đáng học phải phủ đủ: cách đọc đơn kính, các loại tròng và lớp phủ, cách đo khoảng cách đồng tử và chiều cao tâm tròng, cách chọn gọng theo khuôn mặt và theo độ, quy trình định tâm và mài, cách lắp và cân chỉnh, cách kiểm tra thành phẩm, và cách xử lý khiếu nại. Tiêu chí chọn nơi học đơn giản nhất là hỏi số giờ được đứng máy thật.
Tấm chứng chỉ này không phải giấy phép hành nghề
Giấy nhận được sau khóa học là giấy chứng nhận hoàn thành một chương trình đào tạo, do cơ sở đào tạo cấp. Giấy phép hành nghề khám bệnh, chữa bệnh thì do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp cho từng chức danh chuyên môn, theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh 15/2023/QH15. Hai loại giấy khác nhau về nơi cấp, về điều kiện và về thứ chúng cho phép làm. Không có khóa ngắn hạn nào biến loại thứ nhất thành loại thứ hai.
Từ chỗ cắt lắp tới chỗ được phép đo
Đường duy nhất đi qua văn bằng
Muốn được đo và kiểm tra tật khúc xạ một cách hợp lệ thì phải trở thành người hành nghề với phạm vi khúc xạ nhãn khoa. Điểm g khoản 5 Điều 8 Nghị định 96/2023/NĐ-CP đòi bằng cao đẳng hoặc cử nhân kỹ thuật khúc xạ nhãn khoa. Sau đó là thời gian thực hành, rồi mới tới hồ sơ xin cấp giấy phép hành nghề. Không có lối tắt nào ngắn hơn.
Thời gian thực hành của chức danh kỹ thuật y
Khoản 3 Điều 3 Nghị định 96/2023/NĐ-CP quy định thời gian thực hành với chức danh kỹ thuật y là 06 tháng, trong đó 05 tháng theo chuyên môn và 01 tháng về hồi sức cấp cứu. Điểm d khoản 5 Điều 5 cùng nghị định còn cho phép cơ sở kính thuốc có đo, kiểm tra tật khúc xạ là nơi thực hành hợp lệ với phạm vi này, điều rất thực dụng ở các địa bàn không có bệnh viện chuyên khoa mắt.
Toàn bộ phần điều kiện văn bằng, thời gian thực hành và các mốc thời gian của chức danh kỹ thuật y được viết chi tiết ở bài Chứng chỉ Kỹ thuật viên khúc xạ: toàn cảnh quy định.
Hỏi và đáp
Cửa hàng ở Bắc Kạn cũ có phải làm lại giấy tờ không
Các địa bàn đó đã nhập vào Thái Nguyên từ 01/7/2025 theo Nghị quyết 202/2025/QH15. Giấy phép hoạt động đã cấp vẫn còn hiệu lực, hồ sơ mới thì nộp cho cơ quan chuyên môn về y tế thuộc Ủy ban nhân dân Thái Nguyên.
Cửa hàng nhập gọng và tròng kính trôi nổi thì rủi ro nằm ở đâu
Rủi ro rơi vào cả khách và cửa hàng. Tròng không rõ nguồn gốc có thể lệch tâm, sai công suất so với thông số ghi trên vỏ, hoặc lớp phủ bong sớm. Cách phòng đơn giản nhất là đo lại công suất tròng thành phẩm bằng máy trước khi giao cho khách.
Làm nghề này lâu dài thì đi tiếp thế nào
Hai hướng thường gặp: đi sâu vào kỹ thuật để phụ trách xưởng cắt lắp, hoặc đi học tiếp lên bậc cao đẳng hay cử nhân kỹ thuật khúc xạ nhãn khoa để có giấy phép hành nghề và làm được phần đo. Hướng thứ hai dài hơn nhưng mở ra vị trí đứng tên chuyên môn.
Khóa học kéo dài bao lâu
Tùy chương trình của từng cơ sở đào tạo. Điều đáng hỏi hơn thời lượng là số giờ được thực hành trên máy thật, vì phần tay nghề của nghề này chỉ hình thành khi được làm nhiều lần. Gọi 083.906.1718 để nghe lịch khai giảng và cấu trúc chương trình kỳ gần nhất.
Cho mượn giấy phép hành nghề để đứng tên thì sao
Cả người cho mượn và người mượn đều bị phạt 30 tới 40 triệu đồng theo điểm d và điểm đ khoản 7 Điều 38 Nghị định 90/2026/NĐ-CP, kèm tước quyền sử dụng giấy phép hành nghề từ 22 tới 24 tháng.
Nghị định nào đang điều chỉnh việc xử phạt trong lĩnh vực này
Nghị định 90/2026/NĐ-CP ngày 30/3/2026, hiệu lực từ 15/5/2026, thay thế Nghị định 117/2020/NĐ-CP. Các bài viết còn dẫn nghị định năm 2020 là đang dẫn văn bản đã hết hiệu lực.
Tóm lại phần cần nhớ
Một tấm chứng chỉ khóa học đủ để bước vào nghề ở các vị trí trong cửa hàng, và không đủ để bước qua phần đo khúc xạ. Ai muốn qua phần đó thì đi đường văn bằng, chấp nhận thời gian dài hơn nhưng có chỗ đứng vững hơn. Gọi 083.906.1718 để nghe lịch khai giảng và cấu trúc chương trình của kỳ gần nhất.
Biên soạn bởi bộ phận tuyển sinh CITC, các trích dẫn đối chiếu với văn bản gốc. Bài cung cấp thông tin tuyển sinh cho người quan tâm nghề kính thuốc tại Thái Nguyên, không thay thế tư vấn pháp lý cho từng trường hợp.
Nguồn tham khảo: Luật Khám bệnh, chữa bệnh 15/2023/QH15 ngày 09/01/2023, Điều 19, Điều 26 và Điều 36; Nghị định 96/2023/NĐ-CP ngày 30/12/2023, khoản 3 Điều 3, điểm g khoản 5 Điều 8, khoản 15 Điều 39, Điều 40, Điều 57, Điều 27 và khoản 3 Điều 147; Nghị định 90/2026/NĐ-CP ngày 30/3/2026, hiệu lực 15/5/2026, Điều 4, Điều 38 và Điều 39; Nghị quyết 202/2025/QH15. Cập nhật 08/2026.
Bài liên quan: Chứng chỉ Kỹ thuật viên kính thuốc tại Bắc Kạn · Chứng chỉ Kỹ thuật viên kính thuốc tại Bắc Ninh · Chứng chỉ Kỹ thuật viên khúc xạ: toàn cảnh quy định · Các chứng chỉ đang tuyển sinh
