Một tiệm kính ở Hà Tĩnh bán gọng, bán tròng, cắt lắp theo đơn thì vẫn là cơ sở kinh doanh bình thường. Cũng tiệm đó, kê thêm cái máy đo khúc xạ và đo cho khách, thì thành cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và phải có giấy phép hoạt động. Từ 15/5/2026, khoảng cách giữa hai trạng thái đó có một cái giá ghi bằng số. Bài này nói về lằn ranh, về cái giá, và về phần việc mà người học nghề kính thuốc tại Hà Tĩnh thật sự được làm.
Thông tin nhanh
| Địa bàn | Hà Tĩnh |
| Tên nghề | Kỹ thuật viên kính thuốc, làm tại cửa hàng kính và xưởng cắt lắp |
| Giấy phép hành nghề | Không, với các vị trí tư vấn, cắt lắp, kiểm hàng và bảo hành |
| Được làm | Đọc đơn kính, đo thông số lắp, chọn gọng, mài và lắp tròng, kiểm tra thành phẩm, bảo hành |
| Bị chặn | Đo và kiểm tra tật khúc xạ, kết luận về tình trạng mắt của khách |
| Điều kiện cơ sở | Phòng đo mắt tối thiểu 10 mét vuông và có thiết bị đo kiểm, theo Điều 57 Nghị định 96/2023/NĐ-CP |
| Đứng tên chuyên môn | Bác sỹ chuyên khoa mắt hoặc kỹ thuật y phạm vi khúc xạ nhãn khoa |
| Mức phạt | 40 tới 50 triệu đồng với cá nhân, gấp đôi với tổ chức, theo điểm a khoản 6 Điều 39 Nghị định 90/2026/NĐ-CP |
| Văn bản | Nghị định 96/2023/NĐ-CP và Nghị định 90/2026/NĐ-CP, hiệu lực 15/5/2026 |
| Liên hệ | Gọi 083.906.1718 để nhận lịch khai giảng kỳ gần nhất |
Một cặp kính đi qua tay ai trước khi tới mắt khách
Bốn việc dưới đây chiếm gần hết thời gian của một người làm nghề kính thuốc, và không việc nào trong số đó đòi giấy phép hành nghề.
Đọc đơn kính và hiểu từng dòng trong đó
Đơn kính do người khám mắt kê ra ghi độ cầu, độ loạn, trục loạn, có khi thêm số cộng cho phần nhìn gần. Người nhận đơn phải hiểu từng ký hiệu thì mới chọn đúng loại tròng và mới phát hiện được đơn có chỗ bất thường để hỏi lại khách. Đây là việc đọc và thực hiện theo chỉ định của người có chuyên môn, không phải việc tự kết luận về mắt.
Từ tấm tròng phôi tới cặp kính hoàn chỉnh
Người làm xưởng định tâm tròng theo số đo đã lấy, mài theo dáng gọng, lắp và cân chỉnh. Cuối cùng là đo lại công suất tròng thành phẩm, so với đơn, và soi kỹ bề mặt xem có xước hay lệch tâm. Đây là công đoạn cần máy và cần tay quen, học được trong vài tháng nếu có chỗ thực hành thật.
Bàn giao và bảo hành, phần bị đánh giá thấp nhất
Giao kính không phải là đưa hộp rồi thu tiền. Phải đeo thử cho khách, chỉnh càng và đệm mũi cho vừa, dặn cách làm quen trong vài ngày đầu, dặn cách vệ sinh tròng. Về sau, khách quay lại chỉnh gọng vênh hay thay ốc là chuyện thường. Cửa hàng làm tốt phần này giữ được khách lâu hơn nhiều so với cửa hàng chỉ mạnh về giá.
Khi nào một tiệm kính trở thành cơ sở khám bệnh, chữa bệnh
Có một câu hỏi tách toàn bộ ngành kính mắt làm hai nửa, và câu hỏi đó không dính gì tới chuyện cửa hàng lớn hay nhỏ.
Diện tích, thiết bị và con người
Theo Điều 57 Nghị định 96/2023/NĐ-CP, ba thứ phải có đủ: một phòng đo mắt từ 10 mét vuông trở lên, bộ thiết bị đo kiểm và chẩn đoán tật khúc xạ, và một người đứng tên chuyên môn kỹ thuật là bác sỹ chuyên khoa mắt hoặc kỹ thuật y phạm vi khúc xạ nhãn khoa. Điều kiện khó nhất trong ba điều kiện đó là điều kiện thứ ba, vì nó phụ thuộc vào nguồn nhân lực chứ không phụ thuộc vào tiền.
Cái máy trong góc phòng nói lên điều gì
Một chiếc máy đo khúc xạ tự động đặt trong cửa hàng, có nhân viên bấm cho khách rồi in ra tờ kết quả, là hành vi đo và kiểm tra tật khúc xạ. Không quan trọng máy đắt hay rẻ, không quan trọng có thu tiền hay không, cũng không quan trọng nhân viên gọi việc đó là gì khi nói với khách.
Nếu chỉ giữ lại một bảng trong bài này thì nên giữ bảng dưới đây.
| Hạng mục | Cửa hàng không đo mắt | Cơ sở kính thuốc có đo mắt |
|---|---|---|
| Có đo, kiểm tra tật khúc xạ | Không | Có |
| Hình thức tổ chức theo Điều 39 Nghị định 96/2023/NĐ-CP | Không thuộc danh sách | Khoản 15, cơ sở kính thuốc có đo, kiểm tra tật khúc xạ |
| Giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh | Không phải xin | Bắt buộc |
| Phòng đo mắt | Không đặt ra | Tối thiểu 10 mét vuông, theo Điều 57 |
| Người trực tiếp đo | Không có hoạt động này | Phải có giấy phép hành nghề |
| Vị trí dành cho người học chứng chỉ kỹ thuật viên kính thuốc | Tư vấn, cắt lắp, kiểm hàng, bảo hành | Vẫn là các vị trí đó, trừ phần đo |
Mức phạt hiện hành cho từng cách làm sai
Các mức dưới đây lấy từ Nghị định 90/2026/NĐ-CP, hiệu lực 15/5/2026. Nghị định này thay thế Nghị định 117/2020/NĐ-CP, nên mọi bài viết còn dẫn nghị định cũ là đang dẫn văn bản đã hết hiệu lực.
Mức phạt nặng nhất rơi vào đúng hành vi phổ biến nhất
Hành vi hay gặp nhất ở ngành kính mắt, đặt máy đo và đo cho khách khi cửa hàng chưa được cấp giấy phép hoạt động, rơi vào điểm a khoản 6 Điều 39 Nghị định 90/2026/NĐ-CP với mức phạt 40 tới 50 triệu đồng, cộng đình chỉ hoạt động 12 tới 24 tháng. Đây là một trong các nhóm hành vi bị xử nặng nhất trong cả điều luật.
Hai người cùng chịu, cơ sở và người làm
Cơ sở bị phạt theo Điều 39, còn người trực tiếp thực hiện bị phạt theo Điều 38. Điểm a khoản 7 Điều 38 Nghị định 90/2026/NĐ-CP quy định phạt 30 tới 40 triệu đồng với hành vi khám bệnh, chữa bệnh khi chưa được cấp giấy phép hành nghề. Vì vậy câu chủ bảo làm thì làm không giúp được gì cho người ngồi trước máy.
Lỗi nhỏ, dễ mắc, dễ bị bắt
Cơ sở hoạt động mà không có biển hiệu, hoặc biển hiệu thiếu thông tin cơ bản, bị phạt 1 tới 3 triệu đồng theo điểm a khoản 1 Điều 39 Nghị định 90/2026/NĐ-CP. Ngoài ra, khi thay người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật mà không gửi lại danh sách đăng ký hành nghề thì bị phạt 3 tới 5 triệu đồng theo điểm a khoản 2 cùng điều.
Tóm lại bằng bảng, tất cả đều lấy từ Nghị định 90/2026/NĐ-CP.
| Hành vi | Căn cứ trong Nghị định 90/2026/NĐ-CP | Mức với cá nhân | Mức với tổ chức |
|---|---|---|---|
| Cung cấp dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh khi không có giấy phép hoạt động | Điểm a khoản 6 Điều 39 | 40 tới 50 triệu đồng | 80 tới 100 triệu đồng |
| Cung cấp dịch vụ vượt quá phạm vi hoạt động chuyên môn cho phép | Điểm b khoản 6 Điều 39 | 40 tới 50 triệu đồng | 80 tới 100 triệu đồng |
| Khám bệnh, chữa bệnh khi chưa được cấp giấy phép hành nghề | Điểm a khoản 7 Điều 38 | 30 tới 40 triệu đồng | Điều luật này chỉ đặt ra với cá nhân |
| Sử dụng người hành nghề không có giấy phép hành nghề | Điểm a khoản 4 Điều 39 | 20 tới 30 triệu đồng | 40 tới 60 triệu đồng |
| Thay người chịu trách nhiệm chuyên môn mà không gửi lại danh sách đăng ký hành nghề | Điểm a khoản 2 Điều 39 | 3 tới 5 triệu đồng | 6 tới 10 triệu đồng |
| Hoạt động không có biển hiệu hoặc biển hiệu thiếu thông tin cơ bản | Điểm a khoản 1 Điều 39 | 1 tới 3 triệu đồng | 2 tới 6 triệu đồng |
Người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật: chỗ nghẽn thật sự
Trong ba điều kiện của Điều 57, hai điều kiện đầu mua được bằng tiền. Điều kiện thứ ba thì không, và đó là lý do nhiều cửa hàng chọn cách làm tắt.
Danh sách ngắn tới mức bất ngờ
Người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật của cơ sở kính thuốc có đo mắt chỉ có thể là một trong hai chức danh, theo khoản 3 Điều 57 Nghị định 96/2023/NĐ-CP: bác sỹ chuyên khoa mắt, hoặc kỹ thuật y với phạm vi hành nghề khúc xạ nhãn khoa. Một người bán kính hai mươi năm, tay nghề rất giỏi, vẫn không nằm trong danh sách này.
Nguồn người của phạm vi khúc xạ nhãn khoa rất hẹp
Điểm g khoản 5 Điều 8 Nghị định 96/2023/NĐ-CP chỉ liệt kê hai văn bằng cho phạm vi hành nghề khúc xạ nhãn khoa: cao đẳng kỹ thuật khúc xạ nhãn khoa và cử nhân kỹ thuật khúc xạ nhãn khoa. Trong năm phạm vi hành nghề của chức danh kỹ thuật y, đây là phạm vi duy nhất không có mức trung cấp. Ở miền Bắc, đào tạo bậc đại học ngành này gần như chỉ có Trường Đại học Y Hà Nội, chỉ tiêu mỗi khóa vài chục người.
Hai đầu của một thỏa thuận mượn tên đều bị xử lý
Người cho mượn giấy phép hành nghề và người mượn đều bị phạt 30 tới 40 triệu đồng theo điểm d và điểm đ khoản 7 Điều 38 Nghị định 90/2026/NĐ-CP, kèm tước quyền sử dụng giấy phép hành nghề 22 tới 24 tháng. Ở phía cơ sở, khoản 5 Điều 39 xử lý hành vi thuê hoặc cho thuê giấy phép hoạt động với mức 30 tới 40 triệu đồng, tước giấy phép hoạt động 12 tới 24 tháng và buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp thu được.
Thị trường kính mắt tại Hà Tĩnh có gì riêng
Ngoài tệp khách học sinh và người lao động tại chỗ ở khu kinh tế ven biển, cửa hàng kính ở đây phục vụ đều đặn nhóm chuẩn bị xuất cảnh đi làm việc. Họ cần kính đúng độ, bền, và thường mua hai cặp. Một nhóm khách khác là người làm nghề biển và nghề xây dựng, quen với môi trường nắng gió và bụi, cần tròng chống trầy và gọng bám chắc hơn là gọng mảnh.
Cặp kính thứ hai và lý do nó tồn tại
Rất nhiều khách ở đây mua hai cặp cùng lúc, một để dùng, một để dự phòng mang theo khi đi làm xa. Điều đó buộc cửa hàng phải bảo đảm cả hai cặp giống nhau về độ, về khoảng cách đồng tử và về cảm giác đeo. Nghe thì đơn giản, nhưng nếu chọn hai gọng có độ cong khác nhau mà không tính lại tâm tròng thì hai cặp sẽ cho hai cảm giác khác nhau, và khách sẽ nghĩ một trong hai bị cắt sai.
Vì sao địa bàn này đáng nói riêng
Tỉnh có tỷ lệ người đi làm việc ở nước ngoài rất cao, nên nhu cầu kính gắn với các đợt khám sức khỏe và với việc mang theo kính dự phòng. Đó là chi tiết nên cân nhắc khi chọn nơi học và nơi xin việc.
Nội dung khóa học và giới hạn của tấm chứng chỉ
Một khóa nghề tử tế phải nói rõ giới hạn của chính nó, nên phần dưới gồm cả hai vế.
Học nghề này là học trên máy
Kiến thức lý thuyết của nghề kính thuốc không nhiều: các loại tật khúc xạ ở mức đủ để hiểu đơn, các loại tròng và vật liệu, nguyên lý định tâm quang học. Phần còn lại là kỹ năng tay: đo đúng, định tâm đúng, mài đúng, lắp cân, kiểm lại bằng máy đo công suất tròng. Vì vậy chỗ học tốt là chỗ có máy cho học viên làm hỏng vài lần rồi làm lại.
Đọc kỹ lời quảng cáo của nơi đào tạo
Có ba câu quảng cáo nên coi là dấu hiệu cảnh báo: học xong được đo mắt cho khách, học xong mở được cửa hàng có đo khúc xạ, và chứng chỉ được cấp phép hành nghề toàn quốc. Cả ba đều sai. Tấm chứng chỉ sau khóa học là giấy của cơ sở đào tạo, còn giấy phép hành nghề do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh 15/2023/QH15 và chỉ cấp cho các chức danh chuyên môn được liệt kê trong luật.
Từ chỗ cắt lắp tới chỗ được phép đo
Ba chặng phải đi qua
Chặng một là văn bằng: cao đẳng hoặc cử nhân kỹ thuật khúc xạ nhãn khoa, theo điểm g khoản 5 Điều 8 Nghị định 96/2023/NĐ-CP. Chặng hai là thực hành theo quy định với chức danh kỹ thuật y. Chặng ba là hồ sơ đề nghị cấp giấy phép hành nghề gửi cơ quan có thẩm quyền. Ba chặng này tính bằng năm chứ không tính bằng tháng.
Thời gian thực hành của chức danh kỹ thuật y
Khoản 3 Điều 3 Nghị định 96/2023/NĐ-CP quy định thời gian thực hành với chức danh kỹ thuật y là 06 tháng, trong đó 05 tháng theo chuyên môn và 01 tháng về hồi sức cấp cứu. Điểm d khoản 5 Điều 5 cùng nghị định còn cho phép cơ sở kính thuốc có đo, kiểm tra tật khúc xạ là nơi thực hành hợp lệ với phạm vi này, điều rất thực dụng ở các địa bàn không có bệnh viện chuyên khoa mắt.
Toàn bộ phần điều kiện văn bằng, thời gian thực hành và các mốc thời gian của chức danh kỹ thuật y được viết chi tiết ở bài Chứng chỉ Kỹ thuật viên khúc xạ: toàn cảnh quy định.
Những câu hay được hỏi
Hồ sơ của cơ sở kính thuốc ở Hà Tĩnh nộp cho cơ quan nào
Nộp cho cơ quan chuyên môn về y tế thuộc Ủy ban nhân dân Hà Tĩnh. Đây là đầu mối cấp giấy phép hoạt động cho cơ sở kính thuốc có thực hiện việc đo, kiểm tra tật khúc xạ trên địa bàn.
Làm nghề này lâu dài thì đi tiếp thế nào
Hai hướng thường gặp: đi sâu vào kỹ thuật để phụ trách xưởng cắt lắp, hoặc đi học tiếp lên bậc cao đẳng hay cử nhân kỹ thuật khúc xạ nhãn khoa để có giấy phép hành nghề và làm được phần đo. Hướng thứ hai dài hơn nhưng mở ra vị trí đứng tên chuyên môn.
Khách đeo kính mới bị mỏi mắt thì thường do đâu
Nếu đơn kính đúng thì nguyên nhân hay gặp nằm ở khâu lắp: khoảng cách đồng tử đo sai, tâm tròng lệch, gọng nghiêng hoặc quá rộng so với khuôn mặt. Đây đều là các bước thuộc phần việc của người cắt lắp, và đều sửa được.
Học chứng chỉ kỹ thuật viên kính thuốc xong thì làm được việc gì
Làm được các vị trí trong cửa hàng kính: tư vấn và chọn gọng, đọc đơn kính, đo các thông số để lắp, mài và lắp tròng, kiểm tra thành phẩm, xử lý bảo hành. Đây là nhóm việc không đòi giấy phép hành nghề khám bệnh, chữa bệnh.
Chứng chỉ khóa học có cho phép thực hiện đo khúc xạ không
Không cho phép. Hành vi đo, kiểm tra tật khúc xạ chỉ được thực hiện tại cơ sở đã có giấy phép hoạt động và bởi người đã có giấy phép hành nghề. Người thực hiện khi chưa có giấy phép hành nghề bị phạt 30 tới 40 triệu đồng theo điểm a khoản 7 Điều 38 Nghị định 90/2026/NĐ-CP.
Cửa hàng kính có bắt buộc phải có giấy phép hoạt động không
Việc đó phụ thuộc vào một điều duy nhất: cửa hàng có đo, kiểm tra tật khúc xạ hay không. Có đo thì thuộc khoản 15 Điều 39 Nghị định 96/2023/NĐ-CP và phải có giấy phép hoạt động. Không đo thì hoạt động theo pháp luật về kinh doanh như các cửa hàng khác.
Ba điều nên nhớ khi rời trang này
Chọn khóa học nào thì cũng nên hỏi hai câu: được thực hành trên máy bao nhiêu giờ, và nơi dạy có nói đúng giới hạn của tấm giấy hay không. Nơi nào hứa học xong được đo mắt cho khách là nơi đang nói sai văn bản hiện hành. Gọi 083.906.1718 để nghe lịch khai giảng và cấu trúc chương trình của kỳ gần nhất.
Bài do bộ phận tuyển sinh CITC soạn và rà lại theo bản gốc của từng văn bản được trích. Bài cung cấp thông tin tuyển sinh cho người quan tâm nghề kính thuốc tại Hà Tĩnh, không thay thế tư vấn pháp lý cho từng trường hợp.
Nguồn tham khảo: Luật Khám bệnh, chữa bệnh 15/2023/QH15 ngày 09/01/2023, Điều 19, Điều 26 và Điều 36; Nghị định 96/2023/NĐ-CP ngày 30/12/2023, khoản 3 Điều 3, điểm g khoản 5 Điều 8, khoản 15 Điều 39, Điều 40, Điều 57, Điều 27 và khoản 3 Điều 147; Nghị định 90/2026/NĐ-CP ngày 30/3/2026, hiệu lực 15/5/2026, Điều 4, Điều 38 và Điều 39; Nghị quyết 202/2025/QH15. Cập nhật 08/2026.
Bài liên quan: Chứng chỉ Kỹ thuật viên kính thuốc tại Nghệ An · Chứng chỉ Kỹ thuật viên kính thuốc tại Quảng Trị · Chứng chỉ Kỹ thuật viên khúc xạ: toàn cảnh quy định · Các chứng chỉ đang tuyển sinh
