Một tiệm kính ở Lào Cai bán gọng, bán tròng, cắt lắp theo đơn thì vẫn là cơ sở kinh doanh bình thường. Cũng tiệm đó, kê thêm cái máy đo khúc xạ và đo cho khách, thì thành cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và phải có giấy phép hoạt động. Từ 15/5/2026, khoảng cách giữa hai trạng thái đó có một cái giá ghi bằng số. Bài này nói về lằn ranh, về cái giá, và về phần việc mà người học nghề kính thuốc tại Lào Cai thật sự được làm.
Thông tin nhanh
| Địa bàn | Lào Cai, gồm Yên Bái cũ, từ 01/7/2025 |
| Tên nghề | Kỹ thuật viên kính thuốc, làm tại cửa hàng kính và xưởng cắt lắp |
| Tấm giấy | Chứng chỉ hoàn thành khóa đào tạo, do cơ sở đào tạo cấp |
| Giấy phép hành nghề | Không, với các vị trí tư vấn, cắt lắp, kiểm hàng và bảo hành |
| Được làm | Đọc đơn kính, đo thông số lắp, chọn gọng, mài và lắp tròng, kiểm tra thành phẩm, bảo hành |
| Bị chặn | Đo và kiểm tra tật khúc xạ, kết luận về tình trạng mắt của khách |
| Điều kiện cơ sở | Phòng đo mắt tối thiểu 10 mét vuông và có thiết bị đo kiểm, theo Điều 57 Nghị định 96/2023/NĐ-CP |
| Mức phạt | 40 tới 50 triệu đồng với cá nhân, gấp đôi với tổ chức, theo điểm a khoản 6 Điều 39 Nghị định 90/2026/NĐ-CP |
| Đường lên | Bằng cao đẳng hoặc cử nhân kỹ thuật khúc xạ nhãn khoa, cộng 06 tháng thực hành |
| Liên hệ | Gọi 083.906.1718 để nhận lịch khai giảng kỳ gần nhất |
Phần việc thật sự của kỹ thuật viên kính thuốc
Mô tả công việc trong tin tuyển dụng thường viết chung chung. Tách ra thì phần việc gồm mấy nhóm sau, tất cả đều nằm trong phần được phép làm.
Hiểu đơn kính trước khi chạm vào máy
Mỗi dòng trên đơn kính là một chỉ định: độ cầu, độ loạn, trục loạn, số cộng cho khoảng nhìn gần. Người làm nghề đọc được các dòng đó sẽ chọn đúng vật liệu tròng, đúng chiết suất, và biết khi nào cần gọi lại hỏi khách vì đơn ghi thiếu. Việc này dừng ở chỗ thực hiện đúng chỉ định đã có, không phải chỗ đưa ra chỉ định mới.
Đo trên khuôn mặt khác với đo mắt
Có một nhóm số đo mà người cắt lắp bắt buộc phải tự làm: khoảng cách hai đồng tử, chiều cao tâm tròng theo gọng, độ nghiêng mặt gọng. Chúng quyết định tâm quang học của tròng rơi đúng chỗ hay lệch. Nhóm số đo này phục vụ việc lắp ráp, nằm hoàn toàn trong phần việc của nghề, và không bị đụng tới lằn ranh pháp lý.
Bàn giao và bảo hành, phần bị đánh giá thấp nhất
Giao kính không phải là đưa hộp rồi thu tiền. Phải đeo thử cho khách, chỉnh càng và đệm mũi cho vừa, dặn cách làm quen trong vài ngày đầu, dặn cách vệ sinh tròng. Về sau, khách quay lại chỉnh gọng vênh hay thay ốc là chuyện thường. Cửa hàng làm tốt phần này giữ được khách lâu hơn nhiều so với cửa hàng chỉ mạnh về giá.
Lằn ranh nằm ở hành vi đo, không nằm ở việc bán kính
Pháp luật không phân loại cửa hàng kính theo quy mô, theo doanh thu hay theo biển hiệu. Nó phân loại theo một câu hỏi duy nhất: cửa hàng đó có đo, kiểm tra tật khúc xạ hay không.
Một khoản luật, hai số phận cho cùng một cửa hàng
Khoản 15 Điều 39 Nghị định 96/2023/NĐ-CP đặt tên cho hình thức tổ chức này là cơ sở kính thuốc có thực hiện việc đo, kiểm tra tật khúc xạ. Cửa hàng chỉ bán và cắt lắp theo đơn nằm ngoài phạm vi đó, chịu pháp luật về kinh doanh như mọi cửa hàng khác. Cửa hàng có đo thì bước vào hệ thống quản lý của ngành y tế, với đầy đủ điều kiện kèm theo.
Điều 57 quy định những gì
Một cơ sở kính thuốc muốn được cấp phép cho phần đo, kiểm tra tật khúc xạ phải có phòng đo mắt tối thiểu 10 mét vuông, có thiết bị đo kiểm và chẩn đoán tật khúc xạ, và có người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật thuộc một trong hai chức danh: bác sỹ chuyên khoa mắt, hoặc kỹ thuật y với phạm vi hành nghề khúc xạ nhãn khoa. Đó là toàn bộ nội dung Điều 57 Nghị định 96/2023/NĐ-CP.
Nếu chỉ giữ lại một bảng trong bài này thì nên giữ bảng dưới đây.
| Hạng mục | Cửa hàng không đo mắt | Cơ sở kính thuốc có đo mắt |
|---|---|---|
| Có đo, kiểm tra tật khúc xạ | Không | Có |
| Hình thức tổ chức theo Điều 39 Nghị định 96/2023/NĐ-CP | Không thuộc danh sách | Khoản 15, cơ sở kính thuốc có đo, kiểm tra tật khúc xạ |
| Giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh | Không phải xin | Bắt buộc |
| Phòng đo mắt | Không đặt ra | Tối thiểu 10 mét vuông, theo Điều 57 |
| Người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật | Không đặt ra | Bác sỹ chuyên khoa mắt hoặc kỹ thuật y phạm vi khúc xạ nhãn khoa |
| Người trực tiếp đo | Không có hoạt động này | Phải có giấy phép hành nghề |
Bước qua lằn ranh thì mất bao nhiêu
Các mức dưới đây lấy từ Nghị định 90/2026/NĐ-CP, hiệu lực 15/5/2026. Nghị định này thay thế Nghị định 117/2020/NĐ-CP, nên mọi bài viết còn dẫn nghị định cũ là đang dẫn văn bản đã hết hiệu lực.
Con số đầu tiên cần nhớ là 40 tới 50 triệu đồng
Cung cấp dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh mà không có giấy phép hoạt động bị phạt từ 40 tới 50 triệu đồng theo điểm a khoản 6 Điều 39 Nghị định 90/2026/NĐ-CP, kèm theo đình chỉ hoạt động của cơ sở từ 12 tới 24 tháng. Cùng điều luật đó cũng phạt mức tương đương với hành vi cung cấp dịch vụ vượt quá phạm vi hoạt động chuyên môn được cho phép.
Hai người cùng chịu, cơ sở và người làm
Cơ sở bị phạt theo Điều 39, còn người trực tiếp thực hiện bị phạt theo Điều 38. Điểm a khoản 7 Điều 38 Nghị định 90/2026/NĐ-CP quy định phạt 30 tới 40 triệu đồng với hành vi khám bệnh, chữa bệnh khi chưa được cấp giấy phép hành nghề. Vì vậy câu chủ bảo làm thì làm không giúp được gì cho người ngồi trước máy.
Nhóm lỗi giấy tờ
Hai lỗi hành chính hay gặp ở cơ sở đã có phép: hoạt động không có biển hiệu hoặc biển hiệu thiếu thông tin cơ bản, phạt 1 tới 3 triệu đồng theo điểm a khoản 1 Điều 39 Nghị định 90/2026/NĐ-CP; và không gửi lại danh sách đăng ký hành nghề khi thay người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật, phạt 3 tới 5 triệu đồng theo điểm a khoản 2 cùng điều.
Các con số dưới đây áp dụng từ 15/5/2026, cột bên phải là mức dành cho tổ chức.
| Hành vi | Căn cứ trong Nghị định 90/2026/NĐ-CP | Mức với cá nhân | Mức với tổ chức |
|---|---|---|---|
| Cung cấp dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh khi không có giấy phép hoạt động | Điểm a khoản 6 Điều 39 | 40 tới 50 triệu đồng | 80 tới 100 triệu đồng |
| Cung cấp dịch vụ vượt quá phạm vi hoạt động chuyên môn cho phép | Điểm b khoản 6 Điều 39 | 40 tới 50 triệu đồng | 80 tới 100 triệu đồng |
| Khám bệnh, chữa bệnh khi chưa được cấp giấy phép hành nghề | Điểm a khoản 7 Điều 38 | 30 tới 40 triệu đồng | Điều luật này chỉ đặt ra với cá nhân |
| Cho thuê, cho mượn giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh | Khoản 5 Điều 39 | 30 tới 40 triệu đồng | 60 tới 80 triệu đồng |
| Thay người chịu trách nhiệm chuyên môn mà không gửi lại danh sách đăng ký hành nghề | Điểm a khoản 2 Điều 39 | 3 tới 5 triệu đồng | 6 tới 10 triệu đồng |
| Hoạt động không có biển hiệu hoặc biển hiệu thiếu thông tin cơ bản | Điểm a khoản 1 Điều 39 | 1 tới 3 triệu đồng | 2 tới 6 triệu đồng |
Người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật: chỗ nghẽn thật sự
Trong ba điều kiện của Điều 57, hai điều kiện đầu mua được bằng tiền. Điều kiện thứ ba thì không, và đó là lý do nhiều cửa hàng chọn cách làm tắt.
Một phạm vi hành nghề không có cửa trung cấp
Điều 8 Nghị định 96/2023/NĐ-CP liệt kê văn bằng cho từng phạm vi hành nghề của chức danh kỹ thuật y. Với xét nghiệm y học, hình ảnh y học, phục hình răng và phục hồi chức năng, danh sách có cả bằng trung cấp. Riêng điểm g, phạm vi khúc xạ nhãn khoa, chỉ có cao đẳng và cử nhân. Nguồn đào tạo lại rất mỏng, ở miền Bắc gần như chỉ có một trường đại học, nên người đủ điều kiện đứng tên luôn thiếu.
Mượn tên là chuyện có giá
Cách làm tắt phổ biến là nhờ một người đủ tư cách cho mượn giấy tờ để đứng tên, còn công việc thực tế do người khác làm. Điểm d và điểm đ khoản 7 Điều 38 Nghị định 90/2026/NĐ-CP phạt 30 tới 40 triệu đồng với cả người đi mượn lẫn người cho mượn giấy phép hành nghề, kèm tước quyền sử dụng giấy phép từ 22 tới 24 tháng. Với cơ sở, khoản 5 Điều 39 phạt 30 tới 40 triệu đồng cho hành vi thuê hoặc cho thuê giấy phép hoạt động, kèm tước giấy phép 12 tới 24 tháng và buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp.
Một người, một chỗ đứng tên
Khoản 4 Điều 27 Nghị định 96/2023/NĐ-CP quy định: người đang làm người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật của một cơ sở khám bệnh, chữa bệnh không phải hình thức bệnh viện thì chỉ được đăng ký thêm với tư cách người hành nghề tại một cơ sở khác, ngoài thời gian đã đăng ký. Nguyên tắc nền là Điều 36 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 15/2023/QH15: được đăng ký nhiều nơi nhưng không được trùng giờ. Ý định lấy một cái tên phủ cho chuỗi cửa hàng vì vậy không thực hiện được.
Đọc địa bàn Lào Cai trước khi chọn nơi học và nơi làm
Từ 01/7/2025 tỉnh gồm cả Yên Bái cũ, trải từ biên giới phía bắc xuống vùng trung du. Khu vực cửa khẩu có nguồn hàng kính giá rẻ dồi dào, kèm rủi ro về nguồn gốc. Khu du lịch núi có khách vãng lai cần kính râm và cần sửa gọng gấp. Còn ở các xã vùng cao, một chuyến xuống trung tâm cắt kính mất trọn ngày, nên sai số ở lần đo đầu tiên là thứ khách phải chịu đựng rất lâu.
Khoảng cách địa lý biến sai số nhỏ thành phiền toái lớn
Khách ở các xã vùng cao xuống trung tâm cắt kính mất trọn ngày đường. Một cặp kính hơi lệch tâm hay gọng hơi rộng sẽ được đeo suốt nhiều tháng trước khi có dịp quay lại. Vì vậy cửa hàng ở đây phải coi bước thử và chỉnh trước khi giao là bắt buộc, và nên dặn khách những cách xử lý đơn giản tại nhà, kèm số điện thoại để gọi khi có vấn đề.
Vì sao địa bàn này đáng nói riêng
Địa bàn vừa có cửa khẩu quốc tế vừa có vùng du lịch núi, và sau sáp nhập thì kéo dài thêm về phía đông nam, khiến khoảng cách tới cửa hàng thành yếu tố quyết định. Đó là chi tiết nên cân nhắc khi chọn nơi học và nơi xin việc.
Khóa kỹ thuật viên kính thuốc dạy những gì
Phần này nói thẳng cả hai chiều: khóa học cho bạn cái gì, và không cho bạn cái gì.
Nội dung một khóa kỹ thuật viên kính thuốc
Chương trình xoay quanh phần việc trong cửa hàng: đọc và hiểu đơn kính, nhận biết các loại tròng và vật liệu, đo khoảng cách đồng tử và chiều cao tâm tròng, chọn gọng theo khuôn mặt, vận hành máy mài, định tâm, lắp và cân chỉnh, kiểm tra thành phẩm bằng máy đo công suất tròng, xử lý bảo hành. Phần lớn thời gian nên là thực hành trên máy thật, vì nghề này không học được bằng cách nghe giảng.
Tấm chứng chỉ này không phải giấy phép hành nghề
Giấy nhận được sau khóa học là giấy chứng nhận hoàn thành một chương trình đào tạo, do cơ sở đào tạo cấp. Giấy phép hành nghề khám bệnh, chữa bệnh thì do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp cho từng chức danh chuyên môn, theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh 15/2023/QH15. Hai loại giấy khác nhau về nơi cấp, về điều kiện và về thứ chúng cho phép làm. Không có khóa ngắn hạn nào biến loại thứ nhất thành loại thứ hai.
Muốn tự tay đo khúc xạ thì đi đường nào
Đường duy nhất đi qua văn bằng
Muốn được đo và kiểm tra tật khúc xạ một cách hợp lệ thì phải trở thành người hành nghề với phạm vi khúc xạ nhãn khoa. Điểm g khoản 5 Điều 8 Nghị định 96/2023/NĐ-CP đòi bằng cao đẳng hoặc cử nhân kỹ thuật khúc xạ nhãn khoa. Sau đó là thời gian thực hành, rồi mới tới hồ sơ xin cấp giấy phép hành nghề. Không có lối tắt nào ngắn hơn.
Thời gian thực hành của chức danh kỹ thuật y
Khoản 3 Điều 3 Nghị định 96/2023/NĐ-CP quy định thời gian thực hành với chức danh kỹ thuật y là 06 tháng, trong đó 05 tháng theo chuyên môn và 01 tháng về hồi sức cấp cứu. Điểm d khoản 5 Điều 5 cùng nghị định còn cho phép cơ sở kính thuốc có đo, kiểm tra tật khúc xạ là nơi thực hành hợp lệ với phạm vi này, điều rất thực dụng ở các địa bàn không có bệnh viện chuyên khoa mắt.
Toàn bộ phần điều kiện văn bằng, thời gian thực hành và các mốc thời gian của chức danh kỹ thuật y được viết chi tiết ở bài Chứng chỉ Kỹ thuật viên khúc xạ: toàn cảnh quy định.
Câu hỏi thường gặp
Cửa hàng ở Yên Bái cũ có phải làm lại giấy tờ không
Các địa bàn đó đã nhập vào Lào Cai từ 01/7/2025 theo Nghị quyết 202/2025/QH15. Giấy phép hoạt động đã cấp vẫn còn hiệu lực, hồ sơ mới thì nộp cho cơ quan chuyên môn về y tế thuộc Ủy ban nhân dân Lào Cai.
Khóa học kéo dài bao lâu
Tùy chương trình của từng cơ sở đào tạo. Điều đáng hỏi hơn thời lượng là số giờ được thực hành trên máy thật, vì phần tay nghề của nghề này chỉ hình thành khi được làm nhiều lần. Gọi 083.906.1718 để nghe lịch khai giảng và cấu trúc chương trình kỳ gần nhất.
Chứng chỉ này dùng để xin việc ở đâu
Dùng để xin vào cửa hàng kính, chuỗi kính mắt hoặc xưởng cắt lắp, ở các vị trí tư vấn, cắt lắp, kiểm hàng và bảo hành. Với các vị trí liên quan tới đo và kiểm tra tật khúc xạ thì tấm chứng chỉ này không đủ điều kiện.
Đo mắt khi chưa có giấy phép hoạt động thì bị phạt bao nhiêu
Từ 40 tới 50 triệu đồng với cá nhân theo điểm a khoản 6 Điều 39 Nghị định 90/2026/NĐ-CP, gấp đôi nếu người vi phạm là tổ chức, kèm đình chỉ hoạt động của cơ sở từ 12 tới 24 tháng.
Người mới vào nghề nên chọn chuỗi lớn hay tiệm gia đình
Tiệm gia đình cho học viên chạm vào mọi khâu nên tay nghề lên nhanh hơn, còn chuỗi lớn có quy trình rõ và đường thăng tiến rõ. Chọn nơi bắt đầu chính là chọn kiểu tay nghề mình sẽ có sau vài năm.
Chứng chỉ khóa học có cho phép thực hiện đo khúc xạ không
Không cho phép. Hành vi đo, kiểm tra tật khúc xạ chỉ được thực hiện tại cơ sở đã có giấy phép hoạt động và bởi người đã có giấy phép hành nghề. Người thực hiện khi chưa có giấy phép hành nghề bị phạt 30 tới 40 triệu đồng theo điểm a khoản 7 Điều 38 Nghị định 90/2026/NĐ-CP.
Tóm lại phần cần nhớ
Chọn khóa học nào thì cũng nên hỏi hai câu: được thực hành trên máy bao nhiêu giờ, và nơi dạy có nói đúng giới hạn của tấm giấy hay không. Nơi nào hứa học xong được đo mắt cho khách là nơi đang nói sai văn bản hiện hành. Cần trao đổi theo tình huống của mình thì gọi 083.906.1718.
Biên soạn bởi bộ phận tuyển sinh CITC, các trích dẫn đối chiếu với văn bản gốc. Bài cung cấp thông tin tuyển sinh cho người quan tâm nghề kính thuốc tại Lào Cai, không thay thế tư vấn pháp lý cho từng trường hợp.
Nguồn tham khảo: Luật Khám bệnh, chữa bệnh 15/2023/QH15 ngày 09/01/2023, Điều 19, Điều 26 và Điều 36; Nghị định 96/2023/NĐ-CP ngày 30/12/2023, khoản 3 Điều 3, điểm g khoản 5 Điều 8, khoản 15 Điều 39, Điều 40, Điều 57, Điều 27 và khoản 3 Điều 147; Nghị định 90/2026/NĐ-CP ngày 30/3/2026, hiệu lực 15/5/2026, Điều 4, Điều 38 và Điều 39; Nghị quyết 202/2025/QH15. Cập nhật 08/2026.
Bài liên quan: Chứng chỉ Kỹ thuật viên kính thuốc tại Yên Bái · Chứng chỉ Kỹ thuật viên kính thuốc tại Lai Châu · Chứng chỉ Kỹ thuật viên khúc xạ: toàn cảnh quy định · Các chứng chỉ đang tuyển sinh
