Trung cấp Hướng dẫn du lịch tại Cao Bằng là chương trình đào tạo nghề trình độ trung cấp theo Luật Giáo dục nghề nghiệp số 74/2014/QH13, học 1 đến 2 năm, xét tuyển hồ sơ từ THCS trở lên, có hình thức vừa làm vừa học để giảm số lần đi lại. Bằng này đủ điều kiện xin thẻ hướng dẫn viên du lịch nội địa theo Điều 59 Luật Du lịch số 09/2017/QH14. Cao Bằng có Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng và thác Bản Giốc.
Thông tin nhanh
| Trình độ | Trung cấp, bậc 4 Khung trình độ quốc gia |
| Thời gian học | 1 đến 2 năm, tùy đầu vào THCS hay THPT |
| Đầu vào | Tốt nghiệp THCS trở lên, xét tuyển hồ sơ |
| Hình thức | Vừa làm vừa học, gom lịch theo đợt cho người ở xã vùng cao |
| Bằng dùng để | Xin thẻ hướng dẫn viên du lịch nội địa, hành nghề toàn quốc |
| Hướng nghề nổi bật | Thuyết minh viên tại điểm trong công viên địa chất và khu di tích |
| Cơ quan quản lý đào tạo | Bộ Giáo dục và Đào tạo, từ 01/3/2025 |
| Thời hạn thẻ | 05 năm |
| Học phí | Gọi 083.906.1718 để nhận bảng học phí kỳ gần nhất |
Ở xa trung tâm thì học và thi thế nào?
Đây là câu hỏi chặn đầu tiên với người Cao Bằng, nên trả lời trước. Hình thức vừa làm vừa học cho phép gom lịch học thành từng đợt thay vì lên lớp đều đặn hằng tuần, giảm hẳn số chuyến đi lại từ các xã vùng cao. Hai mốc bắt buộc có mặt là thực tập tuyến và thi tốt nghiệp, nên hỏi rõ lịch hai mốc này ngay khi đăng ký để sắp xếp công việc và chỗ ở.
Hồ sơ xin thẻ có phải mang xuống tỉnh không?
Không nhất thiết. Hồ sơ cấp thẻ hướng dẫn viên nộp tại cơ quan chuyên môn về du lịch cấp tỉnh, thời hạn giải quyết 15 ngày kể từ ngày nhận hồ sơ hợp lệ, từ chối phải trả lời bằng văn bản nêu rõ lý do. Luật không buộc nộp tại nơi thường trú và chấp nhận nộp trực tuyến qua cổng dịch vụ công. Với địa bàn đường xa như Cao Bằng, đây là điểm tiết kiệm được nhiều thời gian nhất.
Cao Bằng có bao nhiêu khách để mà làm nghề?
Năm 2025, toàn tỉnh đón trên 2,4 triệu lượt khách du lịch. Tính cả giai đoạn 2021 đến 2025, Cao Bằng đón 7,8 triệu lượt. Đây là thị trường vừa, không lớn như Hạ Long hay Ninh Bình, nhưng đủ để nuôi một lớp người làm nghề tại chỗ, nhất là ở các điểm tham quan cố định. Điểm cần nhìn thẳng: quy mô này khó nuôi số lượng lớn hướng dẫn viên tự do, nên hướng đi ổn định hơn là gắn với một khu, điểm du lịch hoặc với một đơn vị lữ hành.
Ba cụm điểm đến và loại thẻ tương ứng
Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng
Danh hiệu này kéo theo một nhóm khách riêng: người đi tìm hiểu địa chất, hang động và cảnh quan đá vôi, cùng khách đi theo các tuyến trải nghiệm đã được xây sẵn trong công viên. Hướng dẫn viên ở đây phải giải thích được vì sao địa hình có hình dạng như vậy, chứ không chỉ dẫn đường và chỉ chỗ chụp ảnh. Đây là phần kiến thức mà chương trình trung cấp đặt nền, phần còn lại là tự đọc tài liệu của ban quản lý công viên.
Thác Bản Giốc và khu vực biên giới
Thác Bản Giốc nằm trên đường biên, và đây là chỗ người làm nghề phải nắm rõ ranh giới pháp lý. Thẻ hướng dẫn viên du lịch nội địa chỉ cho phép hướng dẫn khách du lịch nội địa là công dân Việt Nam, theo Điều 58 Luật Du lịch số 09/2017/QH14. Dẫn khách nước ngoài, hoặc đưa khách Việt sang phía bên kia theo chương trình du lịch, đều thuộc phạm vi hành nghề của hướng dẫn viên du lịch quốc tế. Ngoài quy định của Luật Du lịch, khu vực biên giới còn có quy định riêng về ra vào, cần hỏi đơn vị quản lý trước mỗi chuyến.
Khu di tích quốc gia đặc biệt Pác Bó
Điểm đón khách đoàn đều đặn quanh năm, nhiều đoàn có nghi thức dâng hương và đi theo chương trình về nguồn. Đây là nơi dùng thuyết minh viên tại điểm nhiều nhất tỉnh. Thẻ hướng dẫn viên du lịch tại điểm cấp cho người đạt kỳ kiểm tra nghiệp vụ hướng dẫn du lịch tại điểm do cơ quan chuyên môn về du lịch cấp tỉnh tổ chức, và khi hành nghề cần văn bản phân công của tổ chức, cá nhân quản lý khu, điểm du lịch.
Vì sao thẻ tại điểm là hướng thực tế ở Cao Bằng?
Vì nó gắn bạn với một chỗ có khách ổn định thay vì phải tự tìm đoàn trong một thị trường 2,4 triệu lượt trải trên địa bàn rộng. Người có bằng trung cấp đi thi kỳ kiểm tra nghiệp vụ tại điểm nhẹ hơn người tự ôn, vì nội dung thi trùng phần lớn với chương trình đã học. Và bạn vẫn giữ được thẻ nội địa để nhận tour bên ngoài khi có cơ hội.
Điều kiện, thủ tục và chế tài
Bốn điều kiện của thẻ nội địa
Theo Điều 59 Luật Du lịch 2017: có quốc tịch Việt Nam và thường trú tại Việt Nam; có năng lực hành vi dân sự đầy đủ; không mắc bệnh truyền nhiễm, không sử dụng chất ma túy; tốt nghiệp trung cấp trở lên chuyên ngành hướng dẫn du lịch. Luật không đặt điều kiện về dân tộc hay nơi sinh, nên bà con các dân tộc Tày, Nùng, Mông, Dao ở Cao Bằng đủ điều kiện như mọi công dân khác.
Học ngành khác thì sao?
Người tốt nghiệp trung cấp trở lên ở ngành khác phải bổ sung chứng chỉ nghiệp vụ hướng dẫn du lịch nội địa mới đủ điều kiện cấp thẻ. Học đúng ngành hướng dẫn du lịch thì bỏ được bước này, tiết kiệm cả thời gian lẫn một khoản học phí.
Có thẻ rồi còn thiếu điều kiện nào?
Điều 65 Luật Du lịch 2017 đòi thêm hợp đồng lao động với doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ lữ hành hoặc doanh nghiệp cung cấp dịch vụ hướng dẫn du lịch, hoặc tư cách hội viên tổ chức xã hội nghề nghiệp về hướng dẫn du lịch; kèm hợp đồng hướng dẫn với doanh nghiệp lữ hành hoặc văn bản phân công hướng dẫn theo chương trình du lịch. Với người làm tại điểm, đó là văn bản phân công của đơn vị quản lý khu, điểm du lịch.
Hành nghề không có thẻ bị phạt bao nhiêu?
Điều 9 Nghị định 45/2019/NĐ-CP phạt tiền từ 15.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng với hành vi hành nghề hướng dẫn du lịch mà không có thẻ hoặc dùng thẻ giả; từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng với hành vi thuê, cho thuê, mượn, cho mượn thẻ; cảnh cáo hoặc phạt từ 200.000 đồng đến 500.000 đồng nếu không đeo thẻ khi đang hành nghề. Mức nêu trên áp dụng với cá nhân, nghị định có hiệu lực từ 01/8/2019.
Muốn dẫn khách nước ngoài thì phải học tới đâu?
Thẻ hướng dẫn viên du lịch quốc tế đòi tốt nghiệp cao đẳng trở lên chuyên ngành hướng dẫn du lịch, cộng chứng minh sử dụng thành thạo ngoại ngữ đăng ký hành nghề. Tiêu chuẩn ngoại ngữ được cập nhật tại Thông tư 04/2024/TT-BVHTTDL ngày 26/6/2024, áp dụng từ 20/8/2024. Người có bằng trung cấp được xét liên thông lên cao đẳng cùng ngành, nên đường đi vẫn thông, chỉ mất thêm thời gian.
Từ 01/3/2025, ai quản lý đào tạo trình độ trung cấp?
Bộ Giáo dục và Đào tạo, theo Nghị định 37/2025/NĐ-CP ngày 26/02/2025 và Quyết định 596/QĐ-BGDĐT ngày 03/3/2025 lập Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên; cấp tỉnh là Sở Giáo dục và Đào tạo. Cơ quan quản lý ngành du lịch ở trung ương là Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, tên gọi Tổng cục Du lịch đã được thay tại Thông tư 04/2024/TT-BVHTTDL.
Cách kiểm tra bằng trung cấp trước khi nộp học phí
Phôi bằng theo mẫu tại Thông tư 10/2017/TT-BLĐTBXH, có số hiệu và số vào sổ cấp bằng tra cứu được tại trường cấp bằng. Hỏi rõ trường nào cấp bằng, trường đó có được phép đào tạo trình độ trung cấp ngành hướng dẫn du lịch không, và tên ngành trên bằng có khớp danh mục chuyên ngành hướng dẫn du lịch mà cơ quan cấp thẻ chấp nhận hay không.
Chương trình học gồm những gì?
Khối kiến thức chuyên ngành và nghiệp vụ theo Thông tư 06/2017/TT-BVHTTDL ngày 15/12/2017, sửa đổi bởi Thông tư 13/2019/TT-BVHTTDL và Thông tư 04/2024/TT-BVHTTDL.
Tổng quan du lịch và tuyến điểm
Vùng du lịch, tuyến chính, mùa vụ, hệ thống khu và điểm du lịch quốc gia. Học viên tại Cao Bằng đi sâu vào các tuyến trải nghiệm trong Công viên địa chất toàn cầu Non nước Cao Bằng, thác Bản Giốc và động Ngườm Ngao, khu di tích Pác Bó, hồ Thang Hen, cùng tuyến nối sang Lạng Sơn và về Thái Nguyên.
Kiến thức địa chất và cảnh quan đá vôi
Phần đặc thù của tỉnh này. Học viên học cách giải thích sự hình thành hang động, thác nước và địa hình karst ở mức khách phổ thông hiểu được, cùng cách dùng tài liệu của ban quản lý công viên địa chất làm nguồn. Đây là nội dung khách hỏi nhiều nhất trên các tuyến trải nghiệm, và cũng là phần khiến kỳ kiểm tra nghiệp vụ tại điểm ở đây khó hơn nhiều nơi khác.
Nghiệp vụ hướng dẫn và thuyết minh tại điểm
Soạn bài thuyết minh, dẫn dắt theo hành trình, phân bổ thời gian, làm thủ tục cho đoàn, xử lý khách tách nhóm. Phần thuyết minh tại điểm được luyện riêng vì đây là hướng nghề chính ở Cao Bằng: nói cùng một nội dung nhiều lượt trong ngày mà vẫn giữ được sự sống động là kỹ năng phải tập.
Tâm lý khách du lịch và giao tiếp
Nội dung bắt buộc theo Thông tư 06/2017/TT-BVHTTDL. Cao Bằng có hai nhóm khách rõ: đoàn về nguồn đi Pác Bó với nhịp trang nghiêm, và khách trẻ đi khám phá công viên địa chất với nhịp nhanh và nhiều câu hỏi. Học viên tập nhận diện và đổi cách dẫn cho khớp từng nhóm.
Y tế du lịch và an toàn trên địa hình đá
Sơ cứu cơ bản, xử trí say xe trên đường đèo dài, hạ thân nhiệt vào mùa lạnh, chấn thương khi đi trên đá trơn. Phần an toàn hang động gồm quy tắc đội mũ và đèn, đi theo hàng, kiểm đếm khách ở từng chặng, xử lý khi có người sợ không gian hẹp. Với khu vực thác, thêm phần cảnh báo khách không xuống nước ở chỗ chưa được phép.
Ngoại ngữ, thực tập tuyến và thi tốt nghiệp
Chương trình có phần tiếng Anh giao tiếp du lịch dù thẻ nội địa không đòi ngoại ngữ, làm nền cho ai muốn liên thông lên cao đẳng. Học viên đi thực tế cùng người có nghề rồi nhận một chặng để tự dẫn. Thi tốt nghiệp gồm lý thuyết nghề và thuyết minh trước hội đồng, xếp vào đợt để người ở xa chỉ phải đi một lần.
Thời gian học, hình thức và học phí
Đào tạo 1 đến 2 năm tùy đầu vào, người tốt nghiệp THPT học ngắn hơn vì được miễn phần văn hóa. Tuyển sinh xét hồ sơ theo Thông tư 05/2017/TT-BLĐTBXH, tổ chức đào tạo theo Thông tư 09/2017/TT-BLĐTBXH. Hình thức vừa làm vừa học là lựa chọn phù hợp nhất với địa bàn này. Học phí đóng theo kỳ và thay đổi theo đợt tuyển sinh, gọi 083.906.1718 để nhận bảng học phí, lịch khai giảng và cách bố trí học cho người ở xã vùng cao.
Hồ sơ và cách đăng ký
- Phiếu đăng ký xét tuyển theo mẫu
- Bản sao bằng tốt nghiệp THCS hoặc THPT, hoặc giấy chứng nhận tốt nghiệp tạm thời
- Bản sao học bạ
- Bản sao căn cước công dân
- Bốn ảnh 3×4 chụp trong vòng sáu tháng
- Giấy tờ ưu tiên nếu có, gồm giấy tờ chứng minh là người dân tộc thiểu số
Gửi bản chụp qua Zalo để xét trước, nộp bản giấy khi nhập học. Với người ở Trùng Khánh, Hà Quảng hay Bảo Lạc, cách này tiết kiệm được ít nhất một chuyến đi dài.
Học xong làm gì tại Cao Bằng?
Thuyết minh viên trong công viên địa chất và khu di tích
Hướng đi ổn định nhất ở tỉnh này: gắn với một điểm có khách đều thay vì tự tìm đoàn. Cần thẻ hướng dẫn viên du lịch tại điểm, cấp sau khi đạt kỳ kiểm tra nghiệp vụ do cơ quan chuyên môn về du lịch cấp tỉnh tổ chức, cộng văn bản phân công của đơn vị quản lý khu, điểm đó.
Hướng dẫn viên tuyến Đông Bắc
Ký hợp đồng với công ty lữ hành rồi dẫn đoàn khách Việt đi tuyến Cao Bằng, Bắc Kạn cũ, Lạng Sơn hoặc tuyến vòng Đông Bắc dài ngày. Thẻ nội địa hành nghề toàn quốc nên bạn không bị giới hạn trong tỉnh, và người ở tại địa bàn có lợi thế vì nắm đường, nắm thời tiết và quen cơ sở lưu trú.
Du lịch cộng đồng ở các bản
Nhiều bản quanh Bản Giốc và trong vùng công viên địa chất làm du lịch cộng đồng nhưng thiếu người biết nghiệp vụ để nhận đoàn, tính giá và ký hợp đồng với công ty lữ hành. Bằng trung cấp cộng kiến thức tuyến điểm dùng thẳng vào việc này, ngay tại nơi bạn sống.
Điều hành tour và dịch vụ lưu trú
Đặt dịch vụ, xếp xe, xếp phòng, tính giá tour, xử lý phát sinh khi đoàn đang đi. Với địa bàn đường xa và nhiều đoạn khó, khâu tổ chức ở Cao Bằng nặng hơn tỉnh đồng bằng, nên người biết việc luôn có chỗ.
Câu hỏi thường gặp
Nhà ở xã vùng cao, đi lại khó thì học kiểu gì?
Chọn hình thức vừa làm vừa học để gom lịch học vào từng đợt thay vì lên lớp hằng tuần. Hai mốc bắt buộc có mặt là thực tập tuyến và thi tốt nghiệp, nên hỏi lịch hai mốc này ngay khi đăng ký để chuẩn bị chỗ ở.
Muốn làm thuyết minh viên ở Pác Bó hoặc Bản Giốc thì học gì?
Thẻ hướng dẫn viên du lịch tại điểm cấp cho người đạt kỳ kiểm tra nghiệp vụ do cơ quan chuyên môn về du lịch cấp tỉnh tổ chức. Học trung cấp hướng dẫn du lịch trước giúp bạn có nền kiến thức để qua kỳ kiểm tra và giữ thêm cửa thẻ nội địa.
Dẫn khách nước ngoài ở thác Bản Giốc có được không?
Không, nếu bạn chỉ có thẻ nội địa. Thẻ nội địa chỉ hướng dẫn khách du lịch nội địa là công dân Việt Nam. Dẫn khách quốc tế cần thẻ hướng dẫn viên du lịch quốc tế. Ngoài ra khu vực biên giới có quy định riêng về ra vào, cần hỏi đơn vị quản lý trước mỗi chuyến.
Tôi là người dân tộc thiểu số, có được cấp thẻ không?
Được. Điều 59 Luật Du lịch 2017 chỉ đặt điều kiện về quốc tịch Việt Nam, thường trú tại Việt Nam, năng lực hành vi dân sự, sức khỏe và bằng cấp. Luật không đặt điều kiện nào về dân tộc hay nơi sinh.
Thị trường 2,4 triệu lượt có đủ để sống với nghề không?
Đủ nếu bạn gắn với một điểm có khách đều hoặc với một đơn vị lữ hành, khó nếu làm tự do và chờ khách tự tìm tới. Đây là lý do bài này khuyên hướng thẻ tại điểm trước, rồi mở rộng ra tuyến Đông Bắc sau.
Học hết lớp 9 có học trung cấp hướng dẫn du lịch được không?
Được. Hệ trung cấp nhận người tốt nghiệp THCS, xét tuyển hồ sơ chứ không thi đầu vào. Thời gian học dài hơn người đã tốt nghiệp THPT vì phải học thêm phần văn hóa, thường là 2 năm thay vì 1 năm.
Thẻ hướng dẫn viên có thời hạn bao lâu?
05 năm với cả thẻ quốc tế và thẻ nội địa, theo Điều 58 Luật Du lịch số 09/2017/QH14. Hết hạn thì làm thủ tục cấp đổi tại cơ quan chuyên môn về du lịch cấp tỉnh, không phải học lại chương trình.
Hành nghề chưa có thẻ bị phạt bao nhiêu?
Từ 15.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng theo Điều 9 Nghị định 45/2019/NĐ-CP, mức áp dụng với cá nhân. Thuê hoặc mượn thẻ của người khác bị phạt từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng.
Đăng ký tư vấn
Gọi 083.906.1718 để nhận lịch khai giảng, bảng học phí và cách bố trí học cho người ở xa trung tâm tỉnh. Nếu bạn nhắm làm thuyết minh viên tại một khu di tích cụ thể, nói rõ nơi đó để được tư vấn phần kỳ kiểm tra nghiệp vụ tại điểm.
Về tác giả: Bài viết được biên soạn với sự tham gia chuyên môn của giảng viên ngành Hướng dẫn du lịch. Thông tin pháp lý dẫn theo văn bản gốc, người đọc nên đối chiếu bản hợp nhất mới nhất trước khi áp dụng. Số liệu du lịch Cao Bằng trích từ báo cáo công bố cuối năm 2025.
Nguồn tham khảo: Luật Du lịch số 09/2017/QH14 (Điều 58, 59, 60, 65); Nghị định 168/2017/NĐ-CP; Thông tư 06/2017/TT-BVHTTDL; Thông tư 13/2019/TT-BVHTTDL; Thông tư 04/2024/TT-BVHTTDL; Nghị định 45/2019/NĐ-CP (Điều 9); Luật Giáo dục nghề nghiệp 74/2014/QH13; Thông tư 05/2017/TT-BLĐTBXH; Thông tư 09/2017/TT-BLĐTBXH; Thông tư 10/2017/TT-BLĐTBXH; Quyết định 1982/QĐ-TTg ngày 18/10/2016; Nghị định 37/2025/NĐ-CP; Quyết định 596/QĐ-BGDĐT; Nghị quyết 202/2025/QH15. Số liệu du lịch Cao Bằng năm 2025 và giai đoạn 2021 đến 2025 theo báo cáo ngành du lịch tỉnh. Cập nhật 08/2026.
Bài liên quan: Trung cấp Hướng dẫn du lịch tại Lạng Sơn · Trung cấp Hướng dẫn du lịch tại Thái Nguyên · Trung cấp Hướng dẫn du lịch tại Bắc Kạn · Trung cấp Hướng dẫn du lịch tại Tuyên Quang · Chứng chỉ nghiệp vụ hướng dẫn du lịch tại Cao Bằng · Các ngành trung cấp đang tuyển sinh
