Trung cấp Chăn nuôi – Thú y tại Ninh Bình là chương trình đào tạo trình độ trung cấp ngành Chăn nuôi – Thú y, mã ngành 5620120 trong Danh mục ngành, nghề đào tạo cấp IV ban hành kèm Thông tư 26/2020/TT-BLĐTBXH. Thời gian học 1 đến 2 năm tùy đầu vào, xét tuyển hồ sơ, nhận người tốt nghiệp THCS trở lên. Bằng ở bậc 4 Khung trình độ quốc gia theo Quyết định 1982/QĐ-TTg và là điều kiện văn bằng tối thiểu để xin Chứng chỉ hành nghề thú y theo khoản 1 Điều 21 Nghị định 35/2016/NĐ-CP. Ninh Bình từ 01/7/2025 là tỉnh hợp nhất từ ba tỉnh Hà Nam, Nam Định và Ninh Bình, nên trong cùng một địa giới có ba nghề chăn nuôi khác nhau.
Thông tin nhanh
| Tên ngành trong danh mục | Chăn nuôi – Thú y, mã 5620120 |
| Đơn vị hành chính | Tỉnh Ninh Bình, gồm Hà Nam và Nam Định cũ, từ 01/7/2025 |
| Trung tâm hành chính | Đặt tại địa bàn Ninh Bình cũ |
| Thời gian học | 1 đến 2 năm, tùy đầu vào THCS hay THPT |
| Đầu vào | Tốt nghiệp THCS trở lên, xét tuyển hồ sơ, không thi |
| Hình thức | Chính quy hoặc vừa làm vừa học |
| Ba vùng nghề trong tỉnh | Dê núi đá vùng Ninh Bình cũ; bò sữa và trại lợn vùng Hà Nam cũ; thủy sản ven biển vùng Nam Định cũ |
| Quản lý đào tạo | Bộ Giáo dục và Đào tạo, từ 01/3/2025 |
| Quản lý ngành thú y | Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Cục Chăn nuôi và Thú y, từ 01/3/2025 |
| Học phí | Gọi 083.906.1718 để nhận bảng học phí kỳ gần nhất |
Nghề chăn nuôi thú y tại Ninh Bình năm 2026
Đây là tỉnh hợp nhất từ ba đơn vị theo Nghị quyết 202/2025/QH15, có hiệu lực từ 01/7/2025, trung tâm hành chính đặt tại địa bàn Ninh Bình cũ. Ba phần ghép lại có ba nghề chăn nuôi khác hẳn nhau, và người học nên xác định mình thuộc vùng nào trước khi chọn hướng.
Vùng núi đá vôi phía tây nam nuôi dê, một vật nuôi mà kỹ thuật chăm sóc khác hẳn gia súc đồng bằng. Địa bàn Hà Nam cũ có trang trại bò sữa và vùng chăn nuôi lợn tập trung, nhiều trại nuôi gia công cho doanh nghiệp. Địa bàn Nam Định cũ có đường bờ biển dài với nghề nuôi ngao và tôm, cùng vùng lúa rộng với đàn lợn và gia cầm nuôi hộ.
Nuôi dê ở vùng núi đá có gì riêng?
Dê là vật nuôi ít được dạy sâu trong giáo trình chung nhưng lại là đặc sản có tên tuổi của vùng này. Ba điểm khác biệt đáng biết. Thứ nhất, dê ăn tạp thức ăn thô và leo trèo trên núi đá, nên bệnh về móng và ký sinh trùng đường tiêu hóa là hai nhóm bệnh gặp thường xuyên nhất. Thứ hai, đàn thường được chăn thả ban ngày và nhốt ban đêm, khiến việc phát hiện con bệnh phụ thuộc vào quan sát lúc lùa đàn về. Thứ ba, quy mô hộ là chính nên người nuôi hiếm khi mời dịch vụ thú y cho một con, họ gọi khi đã có vài con ốm.
Với người học, đây là nhánh nghề có ít cạnh tranh và có thể xây danh tiếng tại chỗ. Phần kiến thức trong chương trình về ký sinh trùng, bệnh đường tiêu hóa ở gia súc nhai lại và chăm sóc móng dùng được trực tiếp; phần đặc thù về giống dê thì phải học thêm từ thực tế trong vùng.
Địa bàn Hà Nam cũ: trại nuôi gia công và bò sữa
Vị trí sát Hà Nội tạo lợi thế tiêu thụ, và đó là lý do vùng này hình thành các trại lợn quy mô vừa cùng trang trại bò sữa. Nhiều trại nuôi gia công cho doanh nghiệp, tức là doanh nghiệp cung cấp con giống, thức ăn và quy trình, còn chủ trại lo chuồng và nhân công.
Mô hình gia công có ý nghĩa nghề nghiệp cụ thể: doanh nghiệp kiểm tra việc tuân thủ quy trình rất chặt, nên trại cần người kỹ thuật đọc được phác đồ và ghi chép đúng. Đây là nhóm việc tuyển đều và là nơi người mới có bằng vào việc nhanh nhất trong tỉnh.
Địa bàn Nam Định cũ: ranh giới giữa thú y trên cạn và thú y thủy sản
Vùng ven biển có nghề nuôi ngao và tôm chiếm tỷ trọng lớn trong kinh tế nông nghiệp. Đây là chỗ cần nói rõ nhất trong cả bài, vì nhiều người ở vùng biển đăng ký học ngành này với mong muốn làm nghề thủy sản rồi phát hiện bằng không dùng được cho mục đích đó.
Bằng Chăn nuôi – Thú y mã 5620120 dùng cho động vật trên cạn. Muốn hành nghề thú y thủy sản, luật đòi bằng trung cấp trở lên chuyên ngành nuôi trồng thủy sản hoặc bệnh học thủy sản, chi tiết ở phần pháp lý bên dưới. Ở vùng Nam Định cũ vẫn có đàn lợn và gia cầm nuôi hộ đông, nên bằng này có thị trường thật, chỉ là không phải thị trường thủy sản.
Bằng trung cấp Chăn nuôi – Thú y được quy định ở văn bản nào?
Ngành Chăn nuôi – Thú y trình độ trung cấp mang mã 5620120 trong Danh mục ngành, nghề đào tạo cấp IV trình độ trung cấp, trình độ cao đẳng ban hành kèm Thông tư 26/2020/TT-BLĐTBXH ngày 30/12/2020, hiệu lực từ 14/02/2021, thay Thông tư 04/2017/TT-BLĐTBXH. Ngành thuộc lĩnh vực Nông, lâm nghiệp và thuỷ sản, nhóm ngành Nông nghiệp. Bậc cao đẳng cùng tên mang mã 6620120. Khung pháp lý bậc học là Luật Giáo dục nghề nghiệp số 74/2014/QH13; mẫu bằng theo Thông tư 10/2017/TT-BLĐTBXH.
Chăn nuôi – Thú y khác gì ngành Thú y?
Hai ngành riêng, hai mã khác nhau. Chăn nuôi – Thú y mã 5620120 thuộc lĩnh vực Nông, lâm nghiệp và thuỷ sản; ngành Thú y mã 5640101 thuộc lĩnh vực Thú y, cùng lĩnh vực với Dịch vụ thú y mã 5640201 và Dược thú y mã 5640202. Cả hai văn bằng đều được chấp nhận khi xin chứng chỉ hành nghề thú y trên cạn. Trước khi đóng học phí, hỏi rõ tên ngành sẽ ghi trên bằng, vì đó là dòng chữ cơ quan cấp chứng chỉ đọc.
Muốn làm thú y thủy sản cho vùng nuôi ngao thì cần bằng gì?
Bằng khác hẳn. Khoản 1 Điều 21 Nghị định 35/2016/NĐ-CP quy định người hành nghề thú y thủy sản phải có bằng trung cấp trở lên chuyên ngành nuôi trồng thủy sản hoặc bệnh học thủy sản. Trong Danh mục ngành, nghề đào tạo cấp IV, các mã tương ứng là Nuôi trồng thuỷ sản 5620303, Bệnh học thủy sản 5620309 và Phòng và chữa bệnh thủy sản 5620310.
Nói gọn cho người ở vùng ven biển: nếu bạn xác định làm nghề với con tôm và con ngao thì hãy chọn ngành thủy sản ngay từ đầu. Nếu bạn làm với lợn, gà, trâu bò, dê thì ngành Chăn nuôi – Thú y là đúng. Hai nhóm bằng này không thay thế nhau khi xin chứng chỉ hành nghề.
Bằng trung cấp có xin được Chứng chỉ hành nghề thú y không?
Có. Khoản 1 Điều 21 Nghị định 35/2016/NĐ-CP quy định người hành nghề chẩn đoán, chữa bệnh, phẫu thuật động vật, tư vấn các hoạt động liên quan đến lĩnh vực thú y tối thiểu phải có bằng trung cấp chuyên ngành thú y hoặc chăn nuôi thú y. Các loại hình hành nghề liệt kê tại Điều 107 Luật Thú y số 79/2015/QH13, điều kiện tại Điều 108, thủ tục cấp và gia hạn tại Điều 109. Chứng chỉ có giá trị 5 năm. Người hành nghề tiêm phòng cho động vật cần chứng chỉ tốt nghiệp lớp đào tạo kỹ thuật do cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền cấp tỉnh cấp, theo khoản 2 Điều 21.
Từ 01/3/2025, ai quản lý đào tạo và ai quản lý ngành thú y?
Hai cơ quan khác nhau, cùng đổi trong một ngày. Giáo dục nghề nghiệp do Bộ Giáo dục và Đào tạo quản lý theo Nghị định 37/2025/NĐ-CP ngày 26/02/2025 và Quyết định 596/QĐ-BGDĐT ngày 03/3/2025; cấp tỉnh là Sở Giáo dục và Đào tạo. Lĩnh vực chăn nuôi và thú y thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường theo Nghị định 35/2025/NĐ-CP ngày 25/02/2025, hiệu lực 01/3/2025, đầu mối là Cục Chăn nuôi và Thú y, hợp nhất từ Cục Chăn nuôi và Cục Thú y. Cấp tỉnh là Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng Chi cục Chăn nuôi và Thú y. Người ở địa bàn Hà Nam và Nam Định cũ nay nộp hồ sơ tại cơ quan của tỉnh Ninh Bình.
Làm sao biết bằng trung cấp là thật?
Phôi bằng theo mẫu tại Thông tư 10/2017/TT-BLĐTBXH, có số hiệu và số vào sổ cấp bằng tra cứu được tại trường cấp bằng. Trước khi đóng học phí, hỏi rõ tên trường đứng ra cấp bằng và trường đó có được phép đào tạo ngành Chăn nuôi – Thú y trình độ trung cấp không. Tấm bằng nằm trong hồ sơ xin chứng chỉ hành nghề, nên chọn sai chỗ học sẽ lộ ra đúng lúc bạn cần dùng.
Chương trình học gồm những gì?
Chương trình dạy song song hai việc: nuôi đàn khỏe và xử lý đàn bệnh. Với một tỉnh ghép từ ba vùng, điểm cần lưu ý là chương trình dạy chung một nền, còn phần đặc thù của dê, của bò sữa hay của gà thả vườn thì bạn học sâu ở kỳ thực hành, nên hãy chọn nơi thực hành theo đúng nghề mình định làm.
Giải phẫu và sinh lý vật nuôi
Cấu tạo và hoạt động các hệ cơ quan ở lợn, gia cầm, trâu bò và gia súc nhai lại nhỏ. Phần dạ cỏ của loài nhai lại là kiến thức nền cho việc nuôi dê và bò, giải thích vì sao thay đổi thức ăn đột ngột gây rối loạn tiêu hóa nặng.
Giống và kỹ thuật phối
Chọn giống, ghép đôi, thụ tinh nhân tạo, quản lý đàn cái và theo dõi chu kỳ. Với trang trại bò sữa ở địa bàn Hà Nam cũ, theo dõi sinh sản là vị trí chuyên môn được coi trọng vì khoảng cách giữa hai lứa đẻ ảnh hưởng trực tiếp tới hiệu quả trại.
Dinh dưỡng và thức ăn chăn nuôi
Nguyên liệu, khẩu phần theo giai đoạn, cách đọc nhãn thức ăn hỗn hợp, bảo quản. Vùng lúa rộng ở địa bàn Nam Định cũ có sẵn phụ phẩm nông nghiệp, nên phần ủ chua và tận dụng phụ phẩm là kiến thức dùng được ngay cho hộ nuôi.
Bệnh truyền nhiễm và an toàn sinh học
Các bệnh nguy hiểm trên lợn, gia cầm, trâu bò, quy trình vắc xin, sát trùng, kiểm soát ra vào, xử lý khi có ca nghi ngờ. Ở vùng đồng bằng mật độ dân cư cao, khoảng cách giữa trại và khu dân cư ngắn, nên phần kiểm soát dịch bệnh có ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi một trại. Việc công bố dịch và biện pháp phòng chống dịch bệnh động vật thực hiện theo Luật Thú y số 79/2015/QH13.
Ký sinh trùng và bệnh nội khoa
Nhóm bệnh ký sinh trùng đường tiêu hóa và ngoài da, cách chẩn đoán qua phân và qua quan sát, phác đồ tẩy và phòng. Với đàn dê chăn thả và đàn trâu bò của hộ, đây là nhóm bệnh gặp nhiều nhất và cũng là nhóm mà người làm dịch vụ tại xã xử lý hằng ngày.
Dược lý thú y và thời gian ngừng thuốc
Nhóm thuốc, đường đưa thuốc, liều lượng, và thời gian ngừng thuốc trước khi xuất bán. Với bò sữa còn thêm mốc ngừng thuốc trước khi sữa được đưa vào chế biến, một quy tắc mà mọi người làm ở trại sữa phải thuộc.
Chẩn đoán, điều trị và quản lý trại
Khám lâm sàng, lấy mẫu, gửi xét nghiệm, xử lý ca bệnh, ghi hồ sơ điều trị; chuồng trại, xử lý chất thải, mật độ nuôi, kê khai hoạt động chăn nuôi và điều kiện chăn nuôi trang trại theo Luật Chăn nuôi số 32/2018/QH14, Nghị định 13/2020/NĐ-CP và Nghị định 46/2022/NĐ-CP. Nghĩa vụ kê khai hoạt động chăn nuôi áp dụng với cả hộ chứ không riêng trang trại.
Thời gian học, hình thức và học phí
Thời gian đào tạo 1 đến 2 năm tùy đầu vào. Người đã tốt nghiệp THPT học ngắn hơn người tốt nghiệp THCS. Tuyển sinh bằng xét hồ sơ, không thi. Tỉnh mới có ba cụm dân cư lớn tương ứng ba trung tâm hành chính cũ, nằm cách nhau khá xa, nên khi đăng ký hãy hỏi cụ thể cụm điểm tập trung thực hành gần nơi ở nhất. Học phí đóng theo kỳ và thay đổi theo từng đợt tuyển sinh: gọi 083.906.1718 để nhận bảng học phí và lịch khai giảng gần nhất.
Hồ sơ và cách đăng ký
- Phiếu đăng ký xét tuyển theo mẫu
- Bản sao bằng tốt nghiệp THCS hoặc THPT, hoặc giấy chứng nhận tốt nghiệp tạm thời
- Bản sao học bạ
- Bản sao căn cước công dân
- Bốn ảnh 3×4 chụp trong vòng sáu tháng
- Giấy tờ ưu tiên nếu có
Gửi bản chụp hồ sơ qua Zalo 0909.674.234 để xét trước, nộp bản giấy khi nhập học. Với người ở địa bàn Hà Nam hoặc Nam Định cũ, cách này bỏ được một lượt đi lại.
Học xong làm gì tại Ninh Bình?
Kỹ thuật viên trại lợn và trại bò sữa
Hướng có nhu cầu tuyển đều nhất ở địa bàn Hà Nam cũ. Việc gồm theo dõi đàn, cho ăn theo khẩu phần, làm vắc xin, phát hiện ca bệnh sớm, ghi nhật ký. Ở trại nuôi gia công cho doanh nghiệp, việc ghi chép và tuân thủ quy trình được kiểm tra chặt, nên người có bằng vào việc thuận hơn người học truyền tay.
Dịch vụ thú y tại xã cho đàn dê, đàn bò của hộ
Sau khi có chứng chỉ hành nghề, bạn nhận tiêm phòng, chữa bệnh và tư vấn cho hộ nuôi trong khu vực. Ở vùng núi đá nuôi dê, nhóm bệnh gặp nhiều là ký sinh trùng, bệnh móng và rối loạn tiêu hóa. Đây là nhánh ít cạnh tranh, xây được danh tiếng tại chỗ, nhưng thu nhập phụ thuộc số hộ bạn phủ được.
Cửa hàng thuốc thú y và vật tư chăn nuôi
Tư vấn thuốc, bán vật tư, theo dõi tồn kho. Luật yêu cầu người quản lý hoặc trực tiếp bán thuốc thú y phải có chứng chỉ hành nghề, nên bằng trung cấp là điều kiện cần. Ở vùng có nhiều hộ nuôi nhỏ, người bán hàng thường kiêm luôn vai trò tư vấn kỹ thuật, và đó là chỗ kiến thức từ trường tạo khác biệt.
Kỹ thuật thị trường và liên thông lên cao đẳng
Doanh nghiệp thức ăn chăn nuôi và thuốc thú y tuyển nhân viên kỹ thuật thị trường phủ vùng đồng bằng sông Hồng. Người có bằng trung cấp được xét liên thông lên cao đẳng cùng ngành mã 6620120, sau đó tiếp lên đại học nếu muốn đứng tên phụ trách kỹ thuật một cơ sở khám chữa bệnh động vật theo khoản 3 Điều 21 Nghị định 35/2016/NĐ-CP.
Câu hỏi thường gặp
Học ở Ninh Bình thì bằng dùng được ở tỉnh khác không?
Được. Bằng trung cấp có giá trị toàn quốc, không giới hạn theo nơi cấp. Bạn dùng bằng đó để xin việc, xin Chứng chỉ hành nghề thú y hoặc nộp hồ sơ liên thông ở bất kỳ tỉnh nào.
Tôi ở địa bàn Hà Nam hoặc Nam Định cũ thì đăng ký thế nào?
Đăng ký chung một hệ thống với người Ninh Bình, không có thủ tục riêng và không phát sinh khoản phí nào vì lý do địa bàn. Giấy tờ ghi tên Hà Nam hoặc Nam Định vẫn dùng bình thường. Vì tỉnh mới rộng, hãy hỏi cụm điểm tập trung thực hành gần nơi ở nhất khi đăng ký.
Nhà ở vùng ven biển nuôi ngao, học ngành này có đúng không?
Đúng nếu bạn làm với vật nuôi trên cạn. Không đúng nếu bạn muốn hành nghề thú y thủy sản, vì khoản 1 Điều 21 Nghị định 35/2016/NĐ-CP yêu cầu bằng trung cấp trở lên chuyên ngành nuôi trồng thủy sản hoặc bệnh học thủy sản cho nhóm việc đó.
Đàn dê ở vùng núi đá thì chương trình có dạy riêng không?
Chương trình dạy nền chung về gia súc nhai lại, gồm sinh lý dạ cỏ, ký sinh trùng đường tiêu hóa và bệnh móng, tức là phần lớn kiến thức cần cho nghề nuôi dê. Phần đặc thù về giống và tập quán chăn thả trong vùng thì bạn học ở kỳ thực hành, nên hãy chọn nơi thực hành có đàn dê.
Làm công nhân trại có bắt buộc chứng chỉ hành nghề không?
Không, nếu bạn chỉ chăm sóc đàn của chính doanh nghiệp mình làm việc. Nhưng khi nhận chữa bệnh, tiêm phòng hoặc tư vấn cho trại và hộ nuôi bên ngoài thì đó là hành nghề thú y, phải có chứng chỉ, nếu không mức phạt là 6.000.000 tới 7.000.000 đồng theo Điều 41 Nghị định 90/2017/NĐ-CP.
Học hết lớp 9 có học được ngành này không?
Được. Hệ trung cấp nhận người tốt nghiệp THCS, xét hồ sơ chứ không thi. Thời gian học khoảng 2 năm, dài hơn người đã có bằng THPT vì học thêm phần văn hóa.
Ngành chăn nuôi và thú y do cơ quan nào quản lý từ 2025?
Bộ Nông nghiệp và Môi trường, từ 01/3/2025, theo Nghị định 35/2025/NĐ-CP, với đầu mối là Cục Chăn nuôi và Thú y. Cấp tỉnh là Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng Chi cục Chăn nuôi và Thú y. Riêng quản lý đào tạo trình độ trung cấp thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Đăng ký tư vấn
Gọi 083.906.1718 để nhận lịch khai giảng, bảng học phí và hướng dẫn hồ sơ xét tuyển hệ trung cấp ngành Chăn nuôi – Thú y tại Ninh Bình. Bạn cũng có thể nhắn Zalo 0909.674.234 để gửi hồ sơ xét trước.
Về tác giả: Bài viết được biên soạn bởi bộ phận tư vấn tuyển sinh CITC, đối chiếu danh mục ngành nghề và văn bản pháp luật hiện hành tại thời điểm cập nhật. Thông tin pháp lý dẫn theo văn bản gốc; người đọc nên đối chiếu bản hợp nhất mới nhất trước khi áp dụng.
Nguồn tham khảo: Nghị quyết 202/2025/QH15; Luật Giáo dục nghề nghiệp 74/2014/QH13; Luật Thú y 79/2015/QH13; Luật Chăn nuôi 32/2018/QH14; Thông tư 26/2020/TT-BLĐTBXH; Thông tư 10/2017/TT-BLĐTBXH; Quyết định 1982/QĐ-TTg; Nghị định 35/2016/NĐ-CP; Nghị định 90/2017/NĐ-CP; Nghị định 13/2020/NĐ-CP; Nghị định 46/2022/NĐ-CP; Nghị định 35/2025/NĐ-CP; Nghị định 37/2025/NĐ-CP; Quyết định 596/QĐ-BGDĐT. Cập nhật 08/2026.
Bài liên quan: Trung cấp Chăn nuôi – Thú y cho người ở Hà Nam cũ · Trung cấp Chăn nuôi – Thú y cho người ở Nam Định cũ · Trung cấp Chăn nuôi – Thú y tại Hà Nội · Trung cấp Chăn nuôi – Thú y tại Thanh Hóa · Trung cấp Thú y: chương trình và tuyển sinh · Trung cấp Chăn nuôi
