Trung cấp Chăn nuôi – Thú y tại Tuyên Quang là chương trình đào tạo trình độ trung cấp ngành Chăn nuôi – Thú y, mã ngành 5620120 trong Danh mục ngành, nghề đào tạo cấp IV ban hành kèm Thông tư 26/2020/TT-BLĐTBXH. Thời gian học 1 đến 2 năm tùy đầu vào, xét tuyển hồ sơ, nhận người tốt nghiệp THCS trở lên. Bằng ở bậc 4 Khung trình độ quốc gia theo Quyết định 1982/QĐ-TTg và là điều kiện văn bằng tối thiểu để xin Chứng chỉ hành nghề thú y theo khoản 1 Điều 21 Nghị định 35/2016/NĐ-CP. Tuyên Quang sau khi hợp nhất với Hà Giang từ 01/7/2025 có cả vùng trâu bò trung du lẫn cao nguyên đá Đồng Văn, nơi chăn nuôi trên đất gần như không có cỏ.
Thông tin nhanh
| Tên ngành trong danh mục | Chăn nuôi – Thú y, mã 5620120 |
| Đơn vị hành chính | Tỉnh Tuyên Quang, gồm Hà Giang cũ, từ 01/7/2025 |
| Trung tâm hành chính | Đặt tại địa bàn Tuyên Quang cũ |
| Thời gian học | 1 đến 2 năm, tùy đầu vào THCS hay THPT |
| Đầu vào | Tốt nghiệp THCS trở lên, xét tuyển hồ sơ, không thi |
| Hình thức | Vừa làm vừa học, lý thuyết từ xa, tập trung thực hành theo đợt |
| Hướng nghề đặc thù tại tỉnh | Bò vàng nuôi nhốt vùng cao nguyên đá; đàn trâu và trại bò sữa vùng Tuyên Quang cũ; nuôi ong lấy mật |
| Quản lý đào tạo | Bộ Giáo dục và Đào tạo, từ 01/3/2025 |
| Quản lý ngành thú y | Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Cục Chăn nuôi và Thú y, từ 01/3/2025 |
| Học phí | Gọi 083.906.1718 để nhận bảng học phí kỳ gần nhất |
Nghề chăn nuôi thú y tại Tuyên Quang năm 2026
Tỉnh Tuyên Quang mới hình thành từ 01/7/2025 theo Nghị quyết 202/2025/QH15 trên cơ sở hợp nhất Hà Giang và Tuyên Quang, trung tâm hành chính đặt tại địa bàn Tuyên Quang cũ. Tỉnh mới trải từ vùng trung du có đàn trâu lớn và trang trại bò sữa, lên tới cao nguyên đá Đồng Văn, công viên địa chất toàn cầu.
Hai đầu địa bàn này đại diện cho hai bài toán chăn nuôi hoàn toàn khác nhau. Ở vùng trung du, đất và nước không phải vấn đề, câu chuyện là năng suất và kỹ thuật. Trên cao nguyên đá, vấn đề gốc là thiếu đất, thiếu nước và thiếu cỏ, nên kỹ thuật chăn nuôi ở đó là kỹ thuật của việc xoay xở trong điều kiện khắc nghiệt.
Chăn nuôi trên cao nguyên đá: khắc nghiệt nhất miền Bắc
Đây là điểm không giáo trình nào dạy riêng nhưng lại là thực tế của người nuôi ở địa bàn Hà Giang cũ. Trên vùng núi đá, diện tích đất trồng cỏ rất hạn chế, người dân trồng cỏ trong hốc đá và trên những vạt đất nhỏ giữa các mỏm đá. Nước sinh hoạt và nước cho gia súc phần lớn phụ thuộc vào bể hứng nước mưa.
Hệ quả là mô hình nuôi ở đây gần như hoàn toàn là nuôi nhốt, cắt cỏ mang về cho ăn, khác hẳn cách chăn thả ở vùng trung du. Ba việc quyết định kết quả: trồng và thu cỏ trên diện tích nhỏ, dự trữ thức ăn thô cho mùa đông khi cỏ gần như không mọc, và quản lý nước uống. Con bò vàng vùng cao ở đây là giống thích nghi được với điều kiện đó, và đó là lý do nó được coi là nguồn gen đáng giữ.
Với người học, phần chương trình dùng được nhiều nhất là dinh dưỡng thức ăn thô, ủ chua, và sinh lý tiêu hóa của loài nhai lại. Phần đặc thù về cách canh tác cỏ trên đá và tập quán nuôi của từng vùng thì học từ chính người dân.
Vùng Tuyên Quang cũ: đàn trâu lớn và trang trại bò sữa
Phần phía nam tỉnh mới có đàn trâu thuộc nhóm lớn của vùng trung du miền núi phía Bắc, cùng trang trại bò sữa và diện tích rừng lớn. Ở đây nghề có hai hình thức: làm kỹ thuật cho trại, và làm dịch vụ cho hộ.
Trang trại bò sữa tuyển kỹ thuật viên theo dõi đàn, quản lý khẩu phần, theo dõi sinh sản và làm vắc xin, làm theo lịch vắt sữa cố định hằng ngày. Với đàn trâu của hộ, công việc là dịch vụ tại chỗ: tiêm phòng, chữa bệnh, thụ tinh nhân tạo, tư vấn dự trữ thức ăn và chống rét.
Nuôi ong lấy mật: nhánh nghề nhỏ nhưng đáng biết
Nghề nuôi ong lấy mật gắn với vùng hoa bạc hà trên cao nguyên đá là đặc sản có tên tuổi. Cần nói rõ: ong mật là vật nuôi theo Luật Chăn nuôi số 32/2018/QH14, nhưng chương trình trung cấp Chăn nuôi – Thú y không có học phần riêng về nuôi ong.
Phần dùng được là nguyên tắc chung về phòng bệnh, về vệ sinh dụng cụ và về tồn dư thuốc trong sản phẩm. Với mật ong bán theo thương hiệu vùng, quy tắc không dùng thuốc trong giai đoạn thu mật là điều người nuôi cần được tư vấn đúng. Phần kỹ thuật đàn ong thì học từ người nuôi lâu năm.
Bằng trung cấp Chăn nuôi – Thú y được quy định ở văn bản nào?
Ngành Chăn nuôi – Thú y trình độ trung cấp mang mã 5620120 trong Danh mục ngành, nghề đào tạo cấp IV trình độ trung cấp, trình độ cao đẳng ban hành kèm Thông tư 26/2020/TT-BLĐTBXH ngày 30/12/2020, hiệu lực từ 14/02/2021, thay Thông tư 04/2017/TT-BLĐTBXH. Ngành thuộc lĩnh vực Nông, lâm nghiệp và thuỷ sản, nhóm ngành Nông nghiệp. Bậc cao đẳng cùng tên mang mã 6620120. Khung pháp lý bậc học là Luật Giáo dục nghề nghiệp số 74/2014/QH13; mẫu bằng theo Thông tư 10/2017/TT-BLĐTBXH.
Chăn nuôi – Thú y khác gì ngành Thú y?
Hai ngành riêng, hai mã khác nhau. Chăn nuôi – Thú y mã 5620120 thuộc lĩnh vực Nông, lâm nghiệp và thuỷ sản; ngành Thú y mã 5640101 thuộc lĩnh vực Thú y, cùng lĩnh vực với Dịch vụ thú y mã 5640201 và Dược thú y mã 5640202. Với địa bàn này, ngành Chăn nuôi – Thú y khớp hơn vì bài toán lớn nhất của người nuôi là thức ăn và điều kiện nuôi, không chỉ là bệnh. Cả hai văn bằng đều được chấp nhận khi xin chứng chỉ hành nghề.
Bằng trung cấp có xin được Chứng chỉ hành nghề thú y không?
Có. Khoản 1 Điều 21 Nghị định 35/2016/NĐ-CP quy định người hành nghề chẩn đoán, chữa bệnh, phẫu thuật động vật, tư vấn các hoạt động liên quan đến lĩnh vực thú y tối thiểu phải có bằng trung cấp chuyên ngành thú y hoặc chăn nuôi thú y. Các loại hình hành nghề liệt kê tại Điều 107 Luật Thú y số 79/2015/QH13, điều kiện tại Điều 108, thủ tục cấp và gia hạn tại Điều 109. Chứng chỉ có giá trị 5 năm. Người hành nghề tiêm phòng cho động vật cần chứng chỉ tốt nghiệp lớp đào tạo kỹ thuật do cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền cấp tỉnh cấp, theo khoản 2 Điều 21.
Đang làm thú y trong xã theo kinh nghiệm thì học có ích gì?
Ở địa bàn ít người làm nghề, nhiều người nhận tiêm phòng và chữa bệnh cho hộ khác dựa vào kinh nghiệm. Việc đó là hành nghề thú y, thuộc diện phải có Chứng chỉ hành nghề thú y, và hành nghề khi không có chứng chỉ bị phạt 6.000.000 tới 7.000.000 đồng theo Điều 41 Nghị định 90/2017/NĐ-CP.
Bằng trung cấp là điều kiện văn bằng để xin chứng chỉ. Phần kiến thức bổ sung đúng chỗ hay thiếu: nguyên tắc dùng thuốc và liều lượng, thời gian ngừng thuốc, và biết bệnh nào phải báo cơ quan quản lý thay vì tự xử lý.
Từ 01/3/2025, ai quản lý đào tạo và ai quản lý ngành thú y?
Hai cơ quan khác nhau, cùng đổi trong một ngày. Giáo dục nghề nghiệp do Bộ Giáo dục và Đào tạo quản lý theo Nghị định 37/2025/NĐ-CP ngày 26/02/2025 và Quyết định 596/QĐ-BGDĐT ngày 03/3/2025; cấp tỉnh là Sở Giáo dục và Đào tạo. Lĩnh vực chăn nuôi và thú y thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường theo Nghị định 35/2025/NĐ-CP ngày 25/02/2025, hiệu lực 01/3/2025, đầu mối là Cục Chăn nuôi và Thú y, hợp nhất từ Cục Chăn nuôi và Cục Thú y. Cấp tỉnh là Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng Chi cục Chăn nuôi và Thú y. Người ở địa bàn Hà Giang cũ nay nộp hồ sơ tại cơ quan của tỉnh Tuyên Quang.
Làm sao biết bằng trung cấp là thật?
Phôi bằng theo mẫu tại Thông tư 10/2017/TT-BLĐTBXH, có số hiệu và số vào sổ cấp bằng tra cứu được tại trường cấp bằng. Với người ở địa bàn xa, phần lớn liên hệ diễn ra qua điện thoại nên hãy hỏi rõ tên trường đứng ra cấp bằng và trường đó có được phép đào tạo ngành Chăn nuôi – Thú y trình độ trung cấp không, trước khi chuyển bất kỳ khoản tiền nào.
Chương trình học gồm những gì?
Chương trình dạy song song hai việc: nuôi đàn khỏe và xử lý đàn bệnh. Với địa bàn này, học phần dinh dưỡng và dự trữ thức ăn thô có sức nặng lớn nhất, vì đó chính là điểm nghẽn của chăn nuôi trên vùng núi đá.
Giải phẫu và sinh lý vật nuôi
Cấu tạo và hoạt động các hệ cơ quan ở trâu bò, lợn và gia cầm. Phần sinh lý dạ cỏ là kiến thức nền quan trọng nhất với đàn nhai lại nuôi nhốt, vì khi cho ăn cỏ cắt về thay cho chăn thả thì khẩu phần phải được tính chứ không để con vật tự chọn.
Giống và kỹ thuật phối
Chọn giống, ghép đôi, thụ tinh nhân tạo trên bò, quản lý đàn cái và theo dõi chu kỳ. Với giống bò vàng vùng cao được coi là nguồn gen quý, việc chọn hướng lai và tránh cận huyết trong đàn nhỏ của bản là nội dung có ý nghĩa vượt ra ngoài lợi ích một hộ.
Dinh dưỡng và dự trữ thức ăn thô
Nguyên liệu, khẩu phần theo giai đoạn, trồng cỏ, ủ chua, dự trữ rơm và cỏ khô. Trên cao nguyên đá thiếu diện tích trồng cỏ, học phần này quyết định đàn qua được mùa đông hay không, và là nội dung tư vấn được hỏi nhiều nhất trước mùa lạnh.
Bệnh truyền nhiễm và an toàn sinh học
Các bệnh nguy hiểm trên trâu bò, lợn và gia cầm, đường lây, quy trình vắc xin, sát trùng, cách ly đàn mới nhập, xử lý khi có ca nghi ngờ. Tỉnh có biên giới dài giáp Trung Quốc nên phần cách ly con giống mới mua có sức nặng riêng. Việc công bố dịch và biện pháp phòng chống dịch bệnh động vật thực hiện theo Luật Thú y số 79/2015/QH13.
Ký sinh trùng và bệnh nội khoa
Nhóm bệnh ký sinh trùng đường tiêu hóa và ngoài da, bệnh móng, rối loạn tiêu hóa, cách chẩn đoán và phác đồ xử lý. Với đàn nuôi nhốt trên nền chuồng chật, bệnh móng và bệnh đường tiêu hóa là hai nhóm gặp nhiều nhất.
Dược lý thú y và thời gian ngừng thuốc
Nhóm thuốc, đường đưa thuốc, liều lượng, và thời gian ngừng thuốc trước khi xuất bán. Với sản phẩm bán theo thương hiệu vùng, gồm cả mật ong, quy tắc về tồn dư thuốc là phần không được làm tắt vì nó ảnh hưởng tới giá trị của cả vùng nuôi.
Chẩn đoán, điều trị và pháp luật chăn nuôi
Khám lâm sàng, cố định con vật, lấy mẫu, xử lý ca bệnh, ghi hồ sơ điều trị; chuồng trại, xử lý chất thải, kê khai hoạt động chăn nuôi và điều kiện chăn nuôi trang trại theo Luật Chăn nuôi số 32/2018/QH14, Nghị định 13/2020/NĐ-CP và Nghị định 46/2022/NĐ-CP. Ở vùng núi đá, phần thiết kế chuồng tận dụng địa hình và xử lý chất thải trên nền đá là bài toán riêng.
Thời gian học, hình thức và học phí
Thời gian đào tạo 1 đến 2 năm tùy đầu vào. Người đã tốt nghiệp THPT học ngắn hơn người tốt nghiệp THCS. Tuyển sinh bằng xét hồ sơ, không thi. Tỉnh mới rộng, địa hình chia cắt mạnh, khoảng cách từ vùng cao nguyên đá về trung tâm hành chính rất xa, nên hình thức vừa làm vừa học với lý thuyết từ xa và tập trung thực hành theo đợt là lựa chọn thực tế. Hãy hỏi trước số đợt tập trung và địa điểm để tính chi phí đi lại của cả khóa. Học phí đóng theo kỳ và thay đổi theo từng đợt tuyển sinh: gọi 083.906.1718 để nhận bảng học phí và lịch khai giảng gần nhất.
Hồ sơ và cách đăng ký
- Phiếu đăng ký xét tuyển theo mẫu
- Bản sao bằng tốt nghiệp THCS hoặc THPT, hoặc giấy chứng nhận tốt nghiệp tạm thời
- Bản sao học bạ
- Bản sao căn cước công dân
- Bốn ảnh 3×4 chụp trong vòng sáu tháng
- Giấy tờ ưu tiên nếu có
Gửi bản chụp hồ sơ qua Zalo 0909.674.234 để xét trước, nộp bản giấy khi nhập học. Với người ở địa bàn Hà Giang cũ, cách này bỏ được một chuyến đi dài.
Học xong làm gì tại Tuyên Quang?
Dịch vụ thú y tại xã và thụ tinh nhân tạo
Hướng chính ở phần lớn địa bàn. Sau khi có chứng chỉ hành nghề, bạn nhận tiêm phòng, chữa bệnh, thụ tinh nhân tạo và tư vấn cho hộ nuôi. Nhu cầu tăng rõ trước mùa đông và vào các đợt tiêm phòng tập trung. Với vùng cao nguyên đá, nội dung tư vấn có giá trị nhất là dự trữ thức ăn và quản lý nước uống.
Kỹ thuật viên trang trại bò sữa và trại lợn
Ở địa bàn Tuyên Quang cũ, trang trại bò sữa và trại lợn quy mô vừa tuyển kỹ thuật viên theo dõi đàn, quản lý khẩu phần, theo dõi sinh sản, làm vắc xin và ghi chép. Đây là nhóm việc có môi trường chuẩn hóa và học nghề nhanh nhất trong tỉnh.
Cửa hàng thuốc thú y và vật tư chăn nuôi
Tư vấn thuốc, bán vật tư, theo dõi tồn kho. Người quản lý hoặc trực tiếp bán thuốc thú y phải có chứng chỉ hành nghề, nên bằng trung cấp là điều kiện cần. Ở các xã vùng cao, cửa hàng thường là điểm hộ nuôi tới hỏi trước khi gọi dịch vụ.
Kỹ thuật thị trường và liên thông lên cao đẳng
Doanh nghiệp thức ăn chăn nuôi và thuốc thú y tuyển nhân viên kỹ thuật thị trường phủ vùng trung du và miền núi phía Bắc. Người có bằng trung cấp được xét liên thông lên cao đẳng cùng ngành mã 6620120, sau đó tiếp lên đại học nếu muốn đứng tên phụ trách kỹ thuật một cơ sở khám chữa bệnh động vật theo khoản 3 Điều 21 Nghị định 35/2016/NĐ-CP. Thái Nguyên là nơi gần nhất có cụm cơ sở đào tạo bậc trên.
Câu hỏi thường gặp
Học ở Tuyên Quang thì bằng dùng được ở tỉnh khác không?
Được. Bằng trung cấp có giá trị toàn quốc, không giới hạn theo nơi cấp. Bạn dùng bằng đó để xin việc, xin Chứng chỉ hành nghề thú y hoặc nộp hồ sơ liên thông ở bất kỳ tỉnh nào.
Tôi ở địa bàn Hà Giang cũ thì đăng ký thế nào?
Đăng ký chung một hệ thống với người Tuyên Quang, không có thủ tục riêng và không phát sinh khoản phí nào vì lý do địa bàn. Giấy tờ ghi tên Hà Giang vẫn dùng bình thường. Vì quãng đường tới trung tâm hành chính xa, hãy hỏi cụm điểm tập trung thực hành gần nơi ở nhất khi đăng ký.
Nuôi bò trên vùng núi đá thiếu cỏ thì chương trình dạy được gì?
Phần dùng được là dinh dưỡng thức ăn thô, kỹ thuật ủ chua và dự trữ, tính khẩu phần cho đàn nuôi nhốt, và sinh lý tiêu hóa của loài nhai lại. Phần đặc thù về canh tác cỏ trên đá và tập quán nuôi của từng vùng thì học từ chính người dân ở đó.
Chương trình có dạy nuôi ong không?
Không có học phần riêng về nuôi ong. Phần dùng được là nguyên tắc chung về phòng bệnh, vệ sinh dụng cụ và tồn dư thuốc trong sản phẩm, đủ để tư vấn cho hộ nuôi ong về quy tắc không dùng thuốc trong giai đoạn thu mật. Phần kỹ thuật đàn ong thì học từ người nuôi lâu năm.
Ở xã đang làm thú y theo kinh nghiệm thì học có ích gì?
Bằng trung cấp là điều kiện văn bằng để xin Chứng chỉ hành nghề thú y, tức là hợp thức hóa công việc bạn đang làm. Không có chứng chỉ mà nhận chữa bệnh cho hộ khác thì mức phạt là 6.000.000 tới 7.000.000 đồng theo Điều 41 Nghị định 90/2017/NĐ-CP.
Học hết lớp 9 có học được ngành này không?
Được. Hệ trung cấp nhận người tốt nghiệp THCS, xét hồ sơ chứ không thi. Thời gian học khoảng 2 năm, dài hơn người đã có bằng THPT vì học thêm phần văn hóa.
Ngành chăn nuôi và thú y do cơ quan nào quản lý từ 2025?
Bộ Nông nghiệp và Môi trường, từ 01/3/2025, theo Nghị định 35/2025/NĐ-CP, với đầu mối là Cục Chăn nuôi và Thú y. Cấp tỉnh là Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng Chi cục Chăn nuôi và Thú y. Riêng quản lý đào tạo trình độ trung cấp thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Đăng ký tư vấn
Gọi 083.906.1718 để nhận lịch khai giảng, bảng học phí và hướng dẫn hồ sơ xét tuyển hệ trung cấp ngành Chăn nuôi – Thú y tại Tuyên Quang. Bạn cũng có thể nhắn Zalo 0909.674.234 để gửi hồ sơ xét trước.
Về tác giả: Bài viết được biên soạn bởi bộ phận tư vấn tuyển sinh CITC, đối chiếu danh mục ngành nghề và văn bản pháp luật hiện hành tại thời điểm cập nhật. Thông tin pháp lý dẫn theo văn bản gốc; người đọc nên đối chiếu bản hợp nhất mới nhất trước khi áp dụng.
Nguồn tham khảo: Nghị quyết 202/2025/QH15; Luật Giáo dục nghề nghiệp 74/2014/QH13; Luật Thú y 79/2015/QH13; Luật Chăn nuôi 32/2018/QH14; Thông tư 26/2020/TT-BLĐTBXH; Thông tư 10/2017/TT-BLĐTBXH; Quyết định 1982/QĐ-TTg; Nghị định 35/2016/NĐ-CP; Nghị định 90/2017/NĐ-CP; Nghị định 13/2020/NĐ-CP; Nghị định 46/2022/NĐ-CP; Nghị định 35/2025/NĐ-CP; Nghị định 37/2025/NĐ-CP; Quyết định 596/QĐ-BGDĐT. Cập nhật 08/2026.
Bài liên quan: Trung cấp Chăn nuôi – Thú y cho người ở Hà Giang cũ · Trung cấp Chăn nuôi – Thú y tại Thái Nguyên · Trung cấp Chăn nuôi – Thú y tại Cao Bằng · Trung cấp Chăn nuôi – Thú y tại Lào Cai · Trung cấp Thú y: chương trình và tuyển sinh · Trung cấp Chăn nuôi
