Tên khóa học có hai vế và chúng dẫn tới hai câu trả lời khác nhau. Vế "đo" khiến nhiều người nghĩ rằng học xong là được ngồi phòng đo của một tiệm kính, điều mà pháp luật không cho phép. Vế "quản lý" mới là chỗ tấm chứng chỉ có đất dùng rộng nhất: theo dõi thị lực của học sinh qua từng học kỳ, của người dân qua từng đợt khám ở tuyến xã, và biết lúc nào phải chuyển người đó tới cơ sở chuyên khoa. Trang này gom toàn bộ quy định đang có hiệu lực, kèm 31 trang chi tiết theo địa bàn phía Nam.
Câu trả lời ngắn
Chứng chỉ đo và quản lý tật khúc xạ mắt là chứng chỉ đào tạo do cơ sở đào tạo cấp. Nó không cho phép bạn thực hiện việc đo, kiểm tra tật khúc xạ tại một cơ sở kính thuốc, vì hoạt động đó là khám bệnh, chữa bệnh và phải do người có giấy phép hành nghề thực hiện. Đổi lại, nó phục vụ đúng phần việc sàng lọc và theo dõi thị lực ở trường học, trạm y tế xã, phường và trong các đợt khám cộng đồng, nơi pháp luật không đòi giấy phép hành nghề và nơi nhà nước đang đặt chỉ tiêu 95%.
Ba lớp giấy tờ hay bị gộp làm một
Chứng chỉ đào tạo
Kết quả của một chương trình bồi dưỡng, cập nhật kỹ năng, theo điểm đ khoản 3 Điều 6 Luật Giáo dục nghề nghiệp 124/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/01/2026. Do cơ sở đào tạo cấp, chứng minh kỹ năng chứ không tạo ra quyền khám bệnh, chữa bệnh. Khóa đo và quản lý tật khúc xạ mắt nằm ở lớp này.
Chứng chỉ sơ cấp
Kết quả của một trình độ đào tạo trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp, theo điểm d khoản 3 Điều 6 cùng luật. Khác với chứng chỉ đào tạo ở chỗ nó gắn với một trình độ có chuẩn đầu ra được quy định, chứ không phải với một chương trình do cơ sở tự xây dựng.
Giấy phép hành nghề
Cấp cho cá nhân, do cơ quan quản lý nhà nước về y tế cấp theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh 15/2023/QH15. Giấy ghi rõ chức danh và phạm vi hành nghề, thời hạn 05 năm và giá trị trong phạm vi toàn quốc theo Điều 27. Đây là thứ mà không tấm chứng chỉ khóa học nào thay được.
Bốn chỗ tấm chứng chỉ này có việc thật, và một chỗ nó dừng lại
Bảng dưới đây tách rạch ròi từng nhóm công việc, kèm văn bản làm căn cứ. Bốn dòng đầu là chỗ dùng được, dòng cuối là ranh giới.
| Nhóm công việc | Văn bản làm căn cứ | Điều kiện về người làm |
|---|---|---|
| Sàng lọc, theo dõi thị lực học sinh trong trường học | Thông tư liên tịch 13/2016/TTLT-BYT-BGDĐT, Điều 8, Điều 9 và Phụ lục 01 | Không cần giấy phép hành nghề |
| Chăm sóc mắt ban đầu ở tuyến y tế cơ sở và khám cộng đồng | Quyết định 2560/QĐ-TTg, nhiệm vụ 4 và nhiệm vụ 5 | Theo nhiệm vụ được giao tại cơ sở |
| Công việc của nhân viên y tế tại cơ quan, đơn vị, tổ chức | Điểm b khoản 2 Điều 19 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 15/2023/QH15 | Miễn giấy phép hành nghề, đổi lại phải hoàn thành chương trình đào tạo do Bộ trưởng Bộ Y tế quy định |
| Giờ tín chỉ cập nhật kiến thức y khoa liên tục | Điều 3 Thông tư 32/2023/TT-BYT, tối thiểu 120 giờ trong 05 năm | Dành cho người đã có giấy phép hành nghề |
| Đo, kiểm tra tật khúc xạ tại cơ sở kính thuốc | Khoản 15 Điều 39 và Điều 57 Nghị định 96/2023/NĐ-CP | Bắt buộc có giấy phép hành nghề, chứng chỉ khóa học không thay được |
Chỉ tiêu 95% xuất hiện ở hai văn bản khác nhau
Chương trình mục tiêu quốc gia phê duyệt tháng 6/2026
Quyết định 1709/QĐ-BYT ngày 12/6/2026 phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035, giai đoạn I từ 2026 đến 2030. Chương trình đặt chỉ tiêu 95% học sinh từ mầm non đến hết trung học phổ thông được khám, kiểm tra sức khỏe gồm thể lực, huyết áp, nhịp tim, thị lực và thính lực, đồng thời phát hiện các trường hợp giảm thị lực và một số bệnh, tật học đường khác.
Nội dung 08 và khoản tiền đứng sau
Chương trình dành riêng Nội dung 08 cho việc khám sàng lọc, kiểm tra sức khỏe học sinh, khám phát hiện, tư vấn điều trị và chuyển tuyến các bệnh, tật học đường cho toàn bộ học sinh trên phạm vi cả nước. Tiểu dự án chứa nội dung này có tổng nhu cầu vốn 4.013 tỷ đồng, gồm 3.291 tỷ từ ngân sách trung ương và 722 tỷ từ ngân sách địa phương, đều là kinh phí thường xuyên.
Chiến lược phòng chống mù lòa và mốc 2030
Quyết định 2560/QĐ-TTg ngày 31/12/2016 đặt mục tiêu đến năm 2030 tăng tỷ lệ tật khúc xạ học đường được khám, phát hiện sớm, cung cấp dịch vụ khúc xạ và kính chỉnh tật khúc xạ đạt trên 95%, so với mốc trên 70% đến năm 2020. Đây là văn bản gọi thẳng tên tật khúc xạ, khác với chương trình năm 2026 chỉ dùng chữ thị lực.
Ai được giao đào tạo cho người làm
Điều 2 khoản 2 Quyết định 2560/QĐ-TTg giao Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp với Bộ Y tế đào tạo nâng cao năng lực cho giáo viên và y tế trường học trong việc phát hiện sớm và dự phòng các bệnh mắt cho học sinh, đưa nội dung vào tiêu chí Trường học nâng cao sức khỏe. Nhiệm vụ 4 của chiến lược yêu cầu cập nhật kiến thức về chăm sóc mắt ban đầu cho y tế cơ sở.
Trong trường học, việc này đã được viết sẵn tới từng biểu mẫu
Hai lần mỗi năm học
Sổ theo dõi sức khỏe học sinh tại Phụ lục 01 Thông tư liên tịch 13/2016/TTLT-BYT-BGDĐT có mục theo dõi thể lực, huyết áp, nhịp tim và thị lực, kèm chú thích lần một vào đầu năm học và lần hai vào đầu học kỳ II. Nhịp này do biểu mẫu ấn định, không phải do trường tự đặt.
Bảng thị lực nằm trong danh mục thiết bị tối thiểu
Điều 8 cùng thông tư yêu cầu trường phổ thông có phòng y tế riêng với trang bị tối thiểu gồm giường khám bệnh, bàn ghế, tủ, cân, thước đo, huyết áp kế, nhiệt kế, bảng kiểm tra thị lực, bộ nẹp chân tay và thuốc thiết yếu. Thiết bị đã có trong danh mục bắt buộc, thứ thường thiếu là người dùng nó đúng cách.
Phát hiện, ghi chép rồi chuyển tuyến
Điều 9 giao nhiệm vụ kiểm tra sức khỏe đầu năm học có đo thị lực với học sinh từ 36 tháng tuổi trở lên, theo dõi thường xuyên để phát hiện giảm thị lực, phối hợp khám chuyên khoa và thông báo tình hình sức khỏe cho cha mẹ học sinh. Chuỗi công việc không dừng ở con số đo được.
Đọc phần đầu mối theo bộ máy hiện nay
Thông tư ban hành trước khi chính quyền địa phương chuyển sang hai cấp từ 01/7/2025 nên vẫn nhắc những đầu mối trung gian nay không còn. Phần thẩm quyền đọc theo Nghị định 142/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025. Trong thực tế, trường học phối hợp với Trạm Y tế xã, phường trên địa bàn và báo cáo theo ngành tới Sở Giáo dục và Đào tạo.
Ranh giới với hoạt động khám bệnh, chữa bệnh
Đặt máy đo vào tiệm kính là bước qua ranh giới
Khoản 15 Điều 39 Nghị định 96/2023/NĐ-CP gọi tên hình thức tổ chức thứ mười lăm trong mười sáu hình thức cơ sở khám bệnh, chữa bệnh là cơ sở kính thuốc có thực hiện việc đo, kiểm tra tật khúc xạ. Ranh giới nằm ở hành vi đo, không nằm ở việc bán kính. Cơ sở chỉ cắt lắp kính theo đơn có sẵn không rơi vào diện này.
Ba điều kiện của Điều 57
Cơ sở kính thuốc có thực hiện việc đo, kiểm tra tật khúc xạ phải có phòng đo mắt diện tích tối thiểu 10 m2, có thiết bị đo kiểm và chẩn đoán tật khúc xạ mắt, và người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật là bác sỹ chuyên khoa mắt hoặc kỹ thuật y với phạm vi hành nghề khúc xạ nhãn khoa. Hai điều kiện đầu mua được bằng tiền, điều kiện thứ ba thì không.
Hai phạm vi hành nghề về khúc xạ, không phải một
Điểm g khoản 5 Điều 8 Nghị định 96/2023/NĐ-CP nêu phạm vi khúc xạ nhãn khoa với hai văn bằng được chấp nhận là cao đẳng và cử nhân kỹ thuật khúc xạ nhãn khoa. Điểm h liền sau nêu phạm vi khúc xạ nhãn khoa chuyên khoa, dùng văn bằng chuyên khoa theo khoản 1 Điều 12. Biết cả hai giúp người học nhìn thấy trọn lộ trình dài.
Một căn cứ cũ mà thị trường vẫn dẫn
Nghị định 109/2016/NĐ-CP từng cho phép người tốt nghiệp trung cấp y kèm giấy chứng nhận đào tạo về đo kiểm, chẩn đoán tật khúc xạ mắt đứng tên chuyên môn cơ sở dịch vụ kính thuốc. Khoản 3 Điều 147 Nghị định 96/2023/NĐ-CP cho nghị định đó hết hiệu lực kể từ 01/01/2024. Khi một lời mời học còn dẫn căn cứ này, nội dung của nó đã lỗi.
Các mốc cần nhớ
| Mốc | Nội dung |
|---|---|
| 31/12/2016 | Quyết định 2560/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược quốc gia phòng chống mù lòa đến 2020, tầm nhìn 2030 |
| 01/01/2024 | Nghị định 109/2016/NĐ-CP hết hiệu lực theo khoản 3 Điều 147 Nghị định 96/2023/NĐ-CP, kéo theo cơ chế cũ cho cơ sở dịch vụ kính thuốc |
| 01/7/2025 | Sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh theo Nghị quyết 202/2025/QH15, chính quyền địa phương chạy hai cấp |
| 01/01/2026 | Luật Giáo dục nghề nghiệp 124/2025/QH15 có hiệu lực, tách chứng chỉ sơ cấp khỏi chứng chỉ đào tạo |
| 12/6/2026 | Quyết định 1709/QĐ-BYT phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển, đặt chỉ tiêu 95% học sinh được kiểm tra sức khỏe gồm thị lực |
| Đến 2030 | Mốc của Chiến lược quốc gia phòng chống mù lòa: trên 95% tật khúc xạ học đường được khám, phát hiện sớm và cấp kính chỉnh tật khúc xạ |
Ai nên học
Bốn nhóm dùng đúng tấm giấy
Người đang làm hoặc sắp làm công tác y tế tại cơ sở giáo dục. Người làm ở trạm y tế xã, phường muốn làm được phần chăm sóc mắt ban đầu. Người đã có giấy phép hành nghề cần giờ tín chỉ cập nhật kiến thức y khoa liên tục. Và người làm tại cửa hàng kính, cần nền kiến thức để tư vấn không sai cho khách.
Ai nên chọn đường khác
Người có đích là mở một cơ sở kính thuốc có đo mắt và tự đứng tên chuyên môn, hoặc muốn được cấp giấy phép hành nghề chức danh kỹ thuật y. Với hai mục tiêu đó, thứ phải có là văn bằng cao đẳng hoặc cử nhân kỹ thuật khúc xạ nhãn khoa cộng thời gian thực hành theo quy định. Thêm một chứng chỉ khóa học không rút ngắn được đoạn đường này.
Trang chi tiết theo địa bàn
Mỗi trang dưới đây viết riêng cho một địa bàn phía Nam, có phần bối cảnh của chính nơi đó: mạng lưới trường học, khoảng cách tới cơ sở chuyên khoa, và nhóm nghề có nguy cơ với thị lực. Tên tỉnh giữ theo cách gọi trước ngày 01/7/2025 để người tìm kiếm quen thuộc, kèm ghi chú đơn vị hành chính hiện hành.
| Địa bàn | Ghi chú đơn vị hành chính |
|---|---|
| TP. Hồ Chí Minh | Gồm Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu cũ |
| Đồng Nai | Gồm Bình Phước cũ |
| Tây Ninh | Gồm Long An cũ |
| TP. Cần Thơ | Gồm Sóc Trăng, Hậu Giang cũ |
| An Giang | Gồm Kiên Giang cũ |
| Đồng Tháp | Gồm Tiền Giang cũ |
| Vĩnh Long | Gồm Bến Tre, Trà Vinh cũ |
| Cà Mau | Gồm Bạc Liêu cũ |
| Khánh Hòa | Gồm Ninh Thuận cũ |
| Lâm Đồng | Gồm Bình Thuận, Đắk Nông cũ |
| Đắk Lắk | Gồm Phú Yên cũ |
| Gia Lai | Gồm Bình Định cũ |
| Quảng Ngãi | Gồm Kon Tum cũ |
| TP. Đà Nẵng | Gồm Quảng Nam cũ |
| Bình Dương | Nay thuộc TP. Hồ Chí Minh |
| Bà Rịa – Vũng Tàu | Nay thuộc TP. Hồ Chí Minh |
| Bình Phước | Nay thuộc Đồng Nai |
| Long An | Nay thuộc Tây Ninh |
| Tiền Giang | Nay thuộc Đồng Tháp |
| Bến Tre | Nay thuộc Vĩnh Long |
| Trà Vinh | Nay thuộc Vĩnh Long |
| Sóc Trăng | Nay thuộc TP. Cần Thơ |
| Hậu Giang | Nay thuộc TP. Cần Thơ |
| Kiên Giang | Nay thuộc An Giang |
| Bạc Liêu | Nay thuộc Cà Mau |
| Bình Định | Nay thuộc Gia Lai |
| Phú Yên | Nay thuộc Đắk Lắk |
| Ninh Thuận | Nay thuộc Khánh Hòa |
| Bình Thuận | Nay thuộc Lâm Đồng |
| Đắk Nông | Nay thuộc Lâm Đồng |
| Kon Tum | Nay thuộc Quảng Ngãi |
Câu hỏi thường gặp
Chứng chỉ đo và quản lý tật khúc xạ mắt là loại giấy gì
Là chứng chỉ đào tạo, tức kết quả của một chương trình bồi dưỡng, cập nhật kỹ năng theo cách phân loại tại điểm đ khoản 3 Điều 6 Luật Giáo dục nghề nghiệp 124/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/01/2026. Nó không phải văn bằng và không phải giấy phép hành nghề. Nơi cấp là chính cơ sở đào tạo mở khóa, vì chưa có khung chương trình dùng chung do nhà nước ban hành cho nội dung này.
Học xong có được đo mắt cho khách tại tiệm kính không
Không. Khoản 15 Điều 39 Nghị định 96/2023/NĐ-CP xếp cơ sở kính thuốc có thực hiện việc đo, kiểm tra tật khúc xạ vào nhóm hình thức tổ chức của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, nên cơ sở phải có giấy phép hoạt động và người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật phải là bác sỹ chuyên khoa mắt hoặc kỹ thuật y với phạm vi hành nghề khúc xạ nhãn khoa theo Điều 57 cùng nghị định.
Vậy tấm chứng chỉ này dùng được vào việc gì
Bốn nhóm việc. Sàng lọc và theo dõi thị lực trong trường học theo Thông tư liên tịch 13/2016/TTLT-BYT-BGDĐT. Chăm sóc mắt ban đầu ở tuyến y tế cơ sở và trong các đợt khám cộng đồng, theo nhiệm vụ của Chiến lược quốc gia phòng chống mù lòa. Công việc của nhóm nhân viên y tế được điểm b khoản 2 Điều 19 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 15/2023/QH15 miễn giấy phép hành nghề. Và giờ tín chỉ cập nhật kiến thức y khoa liên tục cho người đã hành nghề.
Nhà nước đang đặt chỉ tiêu nào liên quan tới việc này
Quyết định 1709/QĐ-BYT ngày 12/6/2026 phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035 đặt chỉ tiêu 95% học sinh từ mầm non đến hết trung học phổ thông được khám, kiểm tra sức khỏe gồm thị lực. Trước đó, Quyết định 2560/QĐ-TTg ngày 31/12/2016 đặt mục tiêu đến 2030 đưa tỷ lệ tật khúc xạ học đường được khám, phát hiện sớm và cấp kính chỉnh tật khúc xạ lên trên 95%.
Trong trường học, thị lực học sinh được kiểm tra mấy lần mỗi năm
Hai lần. Sổ theo dõi sức khỏe học sinh tại Phụ lục 01 Thông tư liên tịch 13/2016/TTLT-BYT-BGDĐT ghi mục theo dõi thể lực, huyết áp, nhịp tim và thị lực với chú thích lần một vào đầu năm học và lần hai vào đầu học kỳ II. Điều 8 cùng thông tư đưa bảng kiểm tra thị lực vào danh mục thiết bị tối thiểu của phòng y tế trường phổ thông.
Chưa học ngành y có học được không
Được, vì đây là chứng chỉ đào tạo chứ không phải một trình độ đào tạo. Điều cần rõ là đích đến: người chưa có chuyên môn y tế dùng kiến thức cho công việc hỗ trợ, tư vấn tại cửa hàng kính hoặc phối hợp trong các đợt sàng lọc, chứ không tự đứng ra thực hiện việc đo, kiểm tra tật khúc xạ tại một cơ sở kính thuốc.
Người đã có giấy phép hành nghề học khóa này có lợi gì
Điều 3 Thông tư 32/2023/TT-BYT buộc người hành nghề cập nhật kiến thức y khoa liên tục tối thiểu 120 giờ tín chỉ trong 05 năm liên tục, giấy chứng nhận theo Phụ lục số II. Một khóa về đo và quản lý tật khúc xạ mắt tính được vào yêu cầu này nếu cơ sở đào tạo đáp ứng điều kiện tổ chức và cấp giấy đúng mẫu. Nên hỏi thẳng điểm này trước khi ghi danh.
Muốn theo nghề khúc xạ lâu dài thì phải học gì
Điểm g khoản 5 Điều 8 Nghị định 96/2023/NĐ-CP chấp nhận hai văn bằng cho phạm vi hành nghề khúc xạ nhãn khoa, là bằng cao đẳng và bằng cử nhân kỹ thuật khúc xạ nhãn khoa. Điểm h liền sau đó nêu thêm phạm vi khúc xạ nhãn khoa chuyên khoa, dùng văn bằng chuyên khoa theo khoản 1 Điều 12. Cả hai lối đều bắt đầu từ văn bằng, không lối nào bắt đầu từ chứng chỉ khóa học.
Nghe nói trung cấp y cộng chứng chỉ khúc xạ là mở được tiệm kính, còn đúng không
Không còn. Đó là cơ chế của Nghị định 109/2016/NĐ-CP, văn bản đã hết hiệu lực kể từ 01/01/2024 theo khoản 3 Điều 147 Nghị định 96/2023/NĐ-CP. Quy định đang áp dụng là Điều 57 Nghị định 96/2023/NĐ-CP, và điều này chỉ chấp nhận bác sỹ chuyên khoa mắt hoặc kỹ thuật y với phạm vi hành nghề khúc xạ nhãn khoa đứng tên chuyên môn.
Chốt lại
Tấm chứng chỉ này không mở cửa phòng đo của một cơ sở kính thuốc. Nó phục vụ đúng phần việc mà hai văn bản của nhà nước đang đặt chỉ tiêu 95%: phát hiện sớm và theo dõi thị lực cho học sinh và cho người dân ở tuyến cơ sở. Đặt đúng kỳ vọng thì đây là khóa học đáng thời gian. Gọi 083.906.1718 để nhận đề cương và lịch khai giảng kỳ gần nhất.
Nội dung do bộ phận tư vấn tuyển sinh CITC biên soạn, các điều khoản trích dẫn đã đối chiếu bản gốc, cập nhật tháng 8/2026. Bài cung cấp thông tin tuyển sinh, không thay thế tư vấn pháp lý cho từng trường hợp.
Nguồn tham khảo: Quyết định 1709/QĐ-BYT ngày 12/6/2026; Quyết định 2560/QĐ-TTg ngày 31/12/2016; Thông tư liên tịch 13/2016/TTLT-BYT-BGDĐT, Điều 8, Điều 9 và Phụ lục 01; Luật Khám bệnh, chữa bệnh 15/2023/QH15, điểm b khoản 2 Điều 19, Điều 26 và Điều 27; Nghị định 96/2023/NĐ-CP, điểm g và điểm h khoản 5 Điều 8, khoản 15 Điều 39, Điều 57 và khoản 3 Điều 147; Thông tư 32/2023/TT-BYT, Điều 3; Luật Giáo dục nghề nghiệp 124/2025/QH15, khoản 3 Điều 6; Nghị định 142/2025/NĐ-CP; Nghị quyết 202/2025/QH15. Cập nhật 08/2026.
Bài liên quan: Các chứng chỉ đang tuyển sinh
